RESPONSIO AD QUAESTIONEM THEOLOGICAM. 5 



geniiorum , servilium ( i ). Hos quidem alii in libertos et servos distinguunt (2). 

 Nec illa perantiqua populi divisio Caroli Magni aetate obsoleverat (3). Quae mira res 

 eo- magis admirationera commovet, quo certius est , nullam habuisse nobiles in inge- 

 nuos potestatem. Neque tamen illi non in arcibus et castellis munitissimis liabita. 

 bant, nullis omnino legum vinculis constricti , quo minus in bona ac vitas ingenuo- 

 rum hominum violentas manus inferrent (4). Scilicet odium priscum servitii, una 

 cum ardentissimo libertatis amore , tam alte insidebat Saxonicis mentibus , ut nobiles 

 qua fruebantur, contenti auctoritate , etsi vel hujus aciem saepissime hebescere vide- 

 rent , tamen , de popularibus opprimendis , aut sub jugum mittendis ne cogitarent 

 quidem C 5 )• 



Saxones in varios pagos divisi, quos belli duces, eosdem pacis judices habebant (6). 

 Hos, si:ut , Tacito referente , Germani, illi etiam ex virtute sumebant. Unus ex iis, 

 instante bello , princeps creabatur : quod munus , composit4 pace , confestim depone- 

 bat (7). Stipendia milites non merebantur: nam singuli pro bonis, aris, focis, conju- 

 ge , liberis suis dimicabant ( 8 ). Dei non ducis signa erant , sub quibus legiones in 

 certamen ducebantur (9). Divinum Numen summa veneratione suspicientes, huic, sine 

 mora aut dubitatione, sibi obtemperandum putabant. Quam Dei venerationem in caussa 

 quoque fuisse opinor, cur singularem plane et extraordinarium sacerdotibus honorem tri- 

 buerint, quos illlmitat4 fere et auctoritate et potestate uti paterentur. Etenim horura 

 erat , moderari conciones ( 10 ). Quum praeterea de caelo observantes , si Dii quidem 

 prohibere viderentur , negare possent , ullam de eildem re in eumdem diem consultationem 

 fieri, quis quaeso non cernit, quanta interposita haec eorum auctoritas , Romae etiani , 

 re publica liberS, optime probata Patribus, in ciyitate regenda valuerit (11)? Quum ad 

 pugnam iretur, neque animadvertere, neque vincire, neque verberare quidem , nisi sa- 

 cerdotibus permissum ; non quasi in poenam , neque ducis jussu , sed velut Deo impe- 

 irante, quem adesse bellantibus crederent (la). Etiam in colendi Dei ratione conspi- 

 piebatur libertatis et aequabilitatis publicae studiuni. Nam etiamsi Deos Penates ac Ter- 

 ^ mi. 



(i) Vid. Nkbardi hist. h 4. qnem citat Moser. Osnabruchlsrte Geschielice, t. I. p. 194. qiio 

 [liversas populi classes latius describit 1. 1, p. 86 sqq. 

 (2 ) Vid. DippoJdc, Leben KarPs des Groszen, p. 40. 

 (3) Vid. Moser, 1. 1. p. 193, (4) Vid. Mosev, 1. 1. p. 48. 



Cs) Vid. Maser, 1. 1. p. 49. not. h 



(6 ) Ann. Poet. Sax. 1. 1. vs. 40 sqq. apud Bouquet , p. 136. Moser, I. 1, p. 37. 

 (7) Vid. Moser, p^ 48, 50. not.-^. not. t. et quetn citat Beda, Hist. ecd. V. 11. 

 C 8 ) Vid. Moser , p. 37. ( 9) vid. Moser ,1.1. ( 10 ) Vid. Moser , p. 48. 



C 11) Vid. Moser, p. 50. not. a. ( 12 ) Vid. Moser , 1. 1. noc. e. 



A3 . 



