(6 CLAUDII HENRICI van HERWERDEN 



minales venerabantur, Dcorumque imagines in Ambarvalibus suis circumferebant (')» 

 attamen siuiimum Numen in nullam luuiiani oris speciem assimilabant. Etenim cum non 

 coliibendos parietibus Deos esse arbiirabantur (2), tum prudentissime perspiciebant , 

 ^uo loco regnatoris omniura Dei templum sit, illi caetera parere cogi (3). 



Saxones ut rudi erant incultoque ingeuio, ita natura feroces et crudeles(4). Honor 

 summura bonum habebatur. Itaque qui injuria hominem afficeret, kuic poenas gravissi» 

 -nias dabat (5)« Ignominift major poena iis nulla videbatur (6). 



Igitur in hanc gentem Carolus Maguus arma sumsit. Neque tamen aut Fraucorum , aut 

 suae stirpis, regum primus eam aggressus est. Chlotarius enira (7) et Dagobertus (8) 

 feliciter iam signa contulerant. Pipinus quoque , Caroli Magni pater, ad patris sui Mar- 

 telli exemplum, Saxones fugarat, tributumque iis annuum imposuerat (9). Hi vero, 

 iit primum victores in patriam revertebantur , excusso jugo servitii, auream libertatem in 

 ^rva sua reducebant. 



Neque dubitandum videtur, quin crucis signum ante Carolum Magnura in Saxonia. 

 constitutum fuerit. Supersunt enim , quae ad eam rem faciant, duae epistolae , quaruia 

 altera a Gregorio II. Pontifice Romano, ad antiquos Saxones, Bonifacio Germanorum 

 • apostolo data fuit, aliera ad hunc scripta ab episcopo quodam Anglico, insignem suam 

 laetitiam testificante , quam perceperat , auditis , Bonifacii , ad Saxones emendandos , curis 

 atque vigiliis. Dicitur hic etiam evertisse templa falsorum Deorum lapideaque Saxonuia 

 «orda emolliisse C 1° ^* 



§. z. Belli quod Carolus Magnus cum Saxmihus gessii caussa et 

 consilium declaratur, 



Caussa, cur Carolus Magnus Saxonibus arma intulcrit , duplex fuisse videtur. Una 

 in defectione corum posita erat; in finibus eorum et Galliae regionis contiguis , altera. 

 Hanc enim, Eginliardo teste, saepius invadebant; rapinis, incendiis, caedibus imple- 

 bant. Itaque irritatis vehementissime Francorum animis, aperto eos petere bello pla- 

 cuit (11). 



Ex dictis sequitur , Carolum Magnum consilio duplici quoqu* Saxones adortum esse. 



Cum 



( I ) Vid. Moser, p. 93 , 23. not. a. Cs ) 1. 1. p. 57. 



(3 ) Vid. Moser, 1. I. p. 55. nec non, quem citat, Tacitus, German, c. 9. v. not. h, c. 



( 4 ) Vid. Eginhardi vita Caroli Magni c. 7. Dippoldt 1. 1. 



( 5 ) Moser , p. 195. (6) Moser , p. 59. ( 7 ) Moser , p. iS^. 



(8) Moser, p. 185. not. a^ (9) Moser, p. 186. 



(loj Schr^clsium hic sequimur auctorem, 1. 1. p. 254. 



