8 CLAUDII HENRICI van HERWERDEN 



Assentiiintur illi Eginliardi (i ) nec non Francorum annales Fuldenses (is). Accedit 

 quod, quum Saxones anuo sequenti armis Caroli pcterentur, eorum vero uiaiores imtu , 

 qui cernerent , Francis resistere se fnistra conari , pacem a rege rogarent, liac datft , mi- 

 iiirae omnes , sed tantum permulti eorum baptismum receperint. Quod quidem hi non 

 modo non nccessitate adacti fecisse videntur , sed ctiam supervacaneum praestitisse opus. 

 Carolum enim pracbitA sibi obedientid conter.tiim fuisse opinor. Quod etlam ex Egin- 

 {■.;:rdo conficias, aut quisquis annaliuni ejus nomine inscriptorum auctor sit, qui, „ im- 

 „ mensa" inquit „ popiili multitudo velat devota et supplex ei obviam venit. Cui igno- 

 „ vit. Eos qui se Ciiristianos fieri velle dicerent, baptizari fecit (3)." Quibus ver* 

 bis diserte declaratur, Saxouibus , qui Caroio parerent , permissum fuisse , num etiam 

 Jesu parere vellent, an vero in cultu patriorum Deorum perseverare amarent. Vel duobus 

 annis post a Carolo eadem potestas et optio Saxonibus data videiur. Quum enim ingen* 

 tem concionem eorum Paterbrunnam convocaverat , maximam partem ex iis baptizatam esse 

 accepimus (4). Quid ni vero omnem turbam recipere sanctissimum ritum coegit, si 

 quidem hunc maxime scopum petiit , ut Christo nomen omnes darent? Ipsae denique 

 res Caroli gestae alia duo exempla ollerunt, ex quibus apparet, illum, prosperd in bello 

 fortuna utentem , armis haudquaquam Jesu doctrinam junxisse victis recipiendam, Nam 

 cum iu Slavos primum proficisceretur, eos vero ad resistendum nec idoneos, neqoie prd» 

 nos cerneret , confestim , acceptis obsidibus, nulia Christi factd mentione, in Franciam 

 reversus est (5). Neque Sarracenos, quibuscum rem saepius habuit, umquam horta- 

 tus esse dicitur, ut sub Jesu militarent. Aut sponte scilicet Carolo obtemperabant, aut 

 vi ad obedientiam inviti redigebantur (6). 



E recentioribus qui stant a parte contraria ( 7 ) , scriptores, quos consuluerunt, ve- 

 teres, aut prorsus non laudant, aut omnium , ut ita dicam, aetatura decepti sententiJ, 

 non satis accurate inspexisse videntur. Sic uterque Schmidius , quam secutus sit aucto- 

 .ritatem, non professus est. Schroclcius autem , vitam Caroli Magni , ab Eginhardo 

 scriptam , laudans , non cogitasse videtur , actuarium regium , quia universam Saxonicam 



'■ ■■ :!'"' ■"> . .. .iAh:: > 



CO Ad anmim7;5. I. 1. p. 209. (2) Apud Bouquet, p. 328. .;3i£L c 



(3) Apud Bouqiie:, p. 203. , ' " 



(4) Eginh. Ann. p. 253. ap. Bouquet. clF. Ann. Frane. Petav. p. 14. apiid Bouquet. Ann. Poet. 

 Saxo. 1. 1. vs. 343, (5) Eginh, Ann. p. aop. ap. Bouquet. 



(<S) Ann. Poet. Sax. I. 3. vs. 321 sqq. vs. 55 sqq. Eginh. Ann. ad ann. 778. p. 203. ap, 

 Bouq. Vica S. Genulfi , 1. II. c. 5. p. 470. ap. Bouquet. Vita . Willelmi , no. 5. ad anii. 793. 

 I. 1. p. 471. 



(7) M. J. Schmidt , Geschichte der Teutschen I. I. p. ai. J. E. C. Schmidt , Handb.uch der 

 Christl. Kirchengesch. t. IV. p. 89. Schrock 1. 1. t. XIX. p. 255, 356. Moset , 1. I. p. 171 , 27«, 

 273. no. a. Dippoldt 1. I, p. 43. . 



