RESPONSrO AD QUAESTIONEM THEOLOGICAM.;. 55- 



Deniqiie Hildeshemense episcopium, imperante Ltidovico Pia, esse fundatum, cer» 

 tis«ime constat ( i )• 



De episcopiis haec quidem sufEciant. Num episcoporum potestas ad res civiles quo« 

 que peniuuerit , viri docti inter se dissentiunt. Equidem in Schroekii partes potissi» 

 raum abeam, rem negantis (a), quam affirmarunt Scbatenius (§), Crantzius (4), 

 Spanhemius (5). Nam praetei-quam quod cura illo facere conditiones pacis suadeant, 

 quas supra enarravimus , nulla quoque horum sententiae indicia iii diplomatibus Bre- 

 niensis aut Verdensis episcopii reperiuntur. Neque etiam ejusmodi imperio episcopis 

 concedendo, Carolus prudenter rem suam egisset, Saxones enim episcopos praccipue odio 

 habebant (6). Neque mirura. . Horum enim etiam in sacris potestas gentis nocebat 

 libertati, ejusque regiminis formae ruinam minari videbatur (7). Quas ob caussas 

 Osnabrugensis ecclesiae diploma, favens episcopis (8), manifesto laborat interpolatio. 

 ne, qua ab ipsis fortasse antistibus infectum est, eo consilio, m imperium suum sta- 

 bilirent atque dilatarent. 



§. 5. De ratione qud Carohis Magms voJuerH , iti sacerdotes Saxonibus , Christia^: 

 fiis factis , uterentur. De ipsius erga illos humanitate et clementid. De 

 caj>itulatione, quae diciturf de partibus Saxoniae. 



Ex dictis satis apparuit, Carolum Magnum nequaquam imparatos reliquisse Saxones 

 a doctoribus, qui Christi doctrinam cum iis communicarent, adeoque conditam religio» 

 nem conservareni ac tuerentur. Magni autem scire interest, num huius praedicandae 

 rationem sacerdotibus plane permiserit, an vero gravissimae ejus rei curam etiam post- 

 ea ipse gesserit. Quod quidem aSrmare in promtu est. Nam primum ipse pontifi- 

 cem maxiraum consuluit , qu^ ratione lapsos , sed poenitentiil ductos , Saxones tractari 

 placeret ( 9 ). Deinde accepimus , eum hortari antistites consuevisse , ut rudes asperas- 

 que mentes severitate leni quAdam atque paterni mitigarent ; etenim cogere eos ac 

 frangere difficillimum esse futurum : se videlicet non fortunas eorum quaerere aut li- 

 bertatem, sed excultos reddere animos , aeternaeque salutis capaces (lO). Quarum ad« 

 mouitionum placidus spiritus, ac vcrae caritatis Christianae plenissimus , non apte qui- 



dem . 



( I ) Vid. Chronic. Ep. Hildeshera. ap. Leibnitz. I. 1. t. I. p. 472. 



(a) 1. 1. p. 284, 285. (3 ) 1. 1. 1. VIII. p. 523, 524. 



(4) De Metropoli, in prooem. (5 ) Hist. eccl. opp. t, I. p. I2i5i , I25a, 



(6"> Vita Willeh. Breiii. ab Anscli. conscripta, c. 8. 



^7) Vid. IMoser, p. 271, 273, not. b, ^8) Vid. IVTomiment. Paderb, p. 325. 



(9) Ep. ad Hadr. p. m, 25. ap. Bouq. p. 568. ( lo) Cf. Fabric, 1. 1. t. IV, p. 428, 



