l6 CLAUDII HENRICI van HERWERDEN 



dem , primo adspectu , concinnare videtur cum notissimft meritoque damnatd Caroli cru. 

 delitate; sed tamen ejus post victoriara magnanimitas , liberalitas atque clementia plures- 

 veterum kudatores habent. Illam Eginhardus (i), hanc Alcuinus extollit C^), alios 

 eum praemiis, minis alios sollicitavisse memorans. Quibiiscum poeta conspirat (3): 



Plus regis pietas ct nninificentia fecit 



quam terror ; nam se quisquis commiserat ejtis 



egregiae fidei , rittis spcrnendo profanos , 



hiinc opibus ditans ornabat honoribus amplis. 



Copia pauperibus Saxonibus agnita primum 



tunc fuerat , quas Gallia fcrt opulenta , 



praedia praestiterat cum rcx compiuribus illic , 



ex qiiibus acciperent pretiosae tegmina vesiis , 



argenti cumulos dulcisque fluenta Lyaei. 



His iibi primores donis illexerat , omncs 



subjectos sibimet reliquos obtriverat armis ^ 



et multis experta modis innotuit ejus 



tam dulcis pietas , quam formidabilis ira, 

 Haec munificentiae et niansuetudinis Caroli laudes , etsi quodammodo poetice magis 

 quam quidem vere praedicatae videantur , at tamen quae poiita de praediis opulentissi» 

 mis memorat, ea alii scriptores confirmant (4). Qiiae.omnia si quis discrepare putet ab 

 ea, quam supra defendi, sententifl , regem belli fecisse initium, iit caveret, ne primo- 

 res imperii, otio difHuentes, turbas cierent, eaautem eum postea demum instrumenti in- 

 star ad subigcndos Saxones usum esse religione, hoc quaeso ille consideret. Cum in 

 plerorumque hominum animis insitus sitboni, justi, honesti sensus quidam ac delectatio; 

 iinde fiat , ut, si quid mali ab iis committatur, buic speciera honesiatis et virtutis 

 obducere cupiant ; Carolo idem accidisse suspicor, ita ut, cum initio religione abuterc- 

 tur, mox, ipsum hunc abusum hominum laudes sibi conciliare posse cernens , omnibiis 

 viribus contenderet, ut , quemadmodum sibi, itaChristo quoque devinctos Saxones face- 

 ret. Commovit eum forte magis etiam praemiorum spes, quae superstitiosa hominis niens 

 sibi recondita esse post fata arbitrabatur. Igitur omnia facere conatus est, ut, quos miii- 

 tum auxilio sibi Christoque dicto audieutes reddiderat , eos antistitum ope sinceros fide- 

 ksque Domini nostri ministros eftormaret. Quae nisi ita sese liabuerint , equidera ne- 



sci- 



(i) In vita Car. I. I. (2) Tn ep. ad Colchum lectorein, ap. Boiiq. p. 407. 



(3) Ann. 1. IV. vs. no sqq. 



( 4 ) Vid. Schmidt , Gesch. der Teutsch. c. 1. p. 43. Cf. van Hamelsveld , Kerlc. Gescli. t. XI. . 

 j>. 290, api. 



