s8 CLAUDII HENRICI van HERWERDEN 



fecto atque luculentJssime comprobant , Carolum Magnum instkutis suis , ad excitandum 

 denuo litterarum amorem , non plane fefellisse, quem petebat , scopum , ecclesiae chrU 

 stianae emolumentum atque utilitatem. Nam efficaciam eorum non ultra noni seculi ter« 

 minos progressam esse, haud ita factum est conaminum ejus imbecillitate , quam perversS 

 potius seeuli indole, successorumque spiritu anili. Quorum utrorumque uti hanc non 

 facile superare, ita illam commutare omnino non poterat. Evaserat eo jara aetate sua 

 multo superior Carolus, quod litteras e tenebris in lucem prottaxerat, ac amorem earum , 

 jam consopitum , in animis denuo suscitarat. Sic via aperta erat , ac strata , ad purio» 

 rem uberioremque divinarum rerum cognitioHcm, quae exercitationi studioque litterarum, 

 veluti fundamento, superstructa est. 



§. 2. De institutis ac meritis CaroU Magni , ad emendandam rationem 

 praedicandi hominibus religionem Christianam, 



Ad sublevandum sacrarum, coram populo, concionum habendarum , officium, Carolus 

 Magnus sacerdotibus ingentem opem attulit. Dedit seriem lectionum , quae vocan- 

 tur (i); quae fortasse fuit illa sacrarum orationum , e patribus facta, collectio, quam, 

 duobus voiuminibus , Alcuinum jussu ejus confecisse, antiquus hujus vitae auctor pro- 

 didit C^); quae, qualis fuerit, viri docti dubitarunt (3). Quum lectiones vero, quae 

 nocturno cultui inserviebant , nec apiae satis consilio suo esse viderentur, nee a vitiis 

 niendisque satis immunes , Carolus Paullo Diacono mandavit, ut accurate inspectis pa» 

 trum sanctorum operibus , nonnuUos Hosculos e florentissrmis eorum pratis seligeret , ac 

 in unum veluti sertum amoenum et utile aptaret. Quam collectionem ex Ambrosii , Hila» 

 rii , Augustini , Chrysostomi , Leonis , Gregorii magni , Severiani concionibus fac- 

 tam (4), quum ipse attente examinaverat , ecclesiae legendam dedit, munitam regia sufl 

 auctoritate (5). Hujus generis liber forte fuerit euangeliorum , qui vocatur, a Gode- 

 scalco conscriptus. Qui Itber cum non nisi e versibus aliquot mihi notus sit, quos, ei 

 inscriptos, Bouquetius exhibet, fateor, me rationem ejus atque consilium plane ignorare. 

 Nam neque versus illi quicquam continent , ex quo scriptionis illius aatura cognosca- 

 tur (6). Denique Carolus conciones quasdam Gregorii Magni, aliorumque excellentioris 

 ingenii doctorum , in vernaculam linguam transferri curavit: eo consilio, ut latini sermo- 

 nis ignari homines et clerici, aut qui ruri sacro munere funsarontur, haberent, quod et 



ip. 



( I ) Vid. Epist. Caroli in homiliar., Paulli Diac. ap. Bonq. p. ^ii. 



( 2 ) Opp. t. 1. c. 12. p. 181. ( 3 ) Vid. Sehrockh , t. XIX. p. 419 sq, 



(4) Vid. Schrockh, 1.. 1. p, 420» (5) Episi. ia homil. etc. 



(6) Ap. Bouq., p. 401. 



