3» CLAUDII HENR.ICI van IIERWERDEN 



\ 



S. 3. De Caroli Magtii institutis ac mcritis, quod ad cullum ritusque 



sacros attinet. 



Carolus qiium vehementer cuperet, ut omnia, quae ad ritus et cultum sacrum pertine- 

 rent, honcste ac decore peragerentur , praecipue huic rei inservire putabat, rituum, in om- 

 nibus universi imperii ecclesiis, unam eamdemque normam et regulara. Itaque pontifici 

 Romano , cui domus Carolina regiam suam majestatem deberet, placere studens, gra- 

 tiamque ejus sibi in posterum quoque conciliare, ab illo cantores expetiit, omnesque 

 ecclesias Romanum cantandi morem , Romanosque ritus sequi cougit ( i ). Ad quod in- 

 stitutum tuendum ac vindicandura permulta edidit decreta ( 2 ). 



Quantum Carolo cordi esset rituura solemnitas, monachi San Gallensis narratio docet, 

 de curft quam rituum gereret in aedibus suis basilicis (3). lis enim , quae legenda erant, 

 lectores tam assidue ac studiose incumbebant , ut, vel ex inopinato legere jussi, mtnime 

 in reprehensionem incurrerent. Digito baculove protenso, aut homine e latere ad procul 

 sedentem dimisso, Carolus declarabat, quem legere vellet. Gutturis sono autera finem 

 kctionis faciendum notabat, ad quem ita suspensi erant omnes, ut, sive absolutA sen» 

 tentia , sive media in distinctione significaret, confestim finem imponerent. Quum vero 

 aliquando Graecorum legatorum cantum audierat, tam vehementer modulationis ejus dul- 

 cedine delectatus fuisse dicitur, ut clericis quidquam prius gustare vetaret, quam sibi 

 carmina ea Latine conversa offerrent (4). 



HJc f-rte quibusdam, nec immerito, loci esse videatur, ut Caroli merita memoren- 

 tur , in abolendo cultu imaginum. Quura vero quaestio, an adorandae aut colendae 

 imagines sint, omnino ad materiam religionis docendae pertineat, infra coramodior erit 

 ejus rei tractandae occasio. Quamobrem illuc ea omnia refero, de quibus jam quidem 

 dici poesit, sed quae memorationem multo magis postea merentur, quippe specimina Ca- 

 roli ad superstitionem majoris minorisve propensionis. 



Hic vero referre attinet imperatoiis curam , ut dies Deo sacer sancte pieque cole- 

 retur, Quo tempore vetuit agere caussas, mercaturam facere , nec non rurale servi» 

 leque opus (5;. Cujus legis observaudae curam praecipue summi ordinis antistibus 



man- 



C I ) Mon. Sangall. c. 11. p. 109. ap. Bouq. — Vita Caroli Magni , auctore Mon. Engol. ad a. 787. 

 p. 185. 1. 1. lo. Diaconus in vita Greg. Magni 1. II. c. 9, Murator. Antiq. Ital. med. aev. t. IV. 

 diss. 57. p. 584. Cap. a. 789. n. 7. ap. Baluz. t. I. p. l. n. 20. 



(2 J In conc. /.quisgr. 9,789. n. 7. Cap. Bal. p. 239. In cap. ai. 805. n. 3. Eginh. vita Car. c. 24. 



( 3) Mon. Sangall., 1. I. c. 7 , 8. (4) Mon. Sangall. , 1. II. c. II. p. 124, 125. ap. Bouq. 



f S) In can. 16. conc. Aquisgr. a. 813. ap. Mansi , t. XIV. p. 61. Opera iiiterdicta latiiis indi- 

 cantur in can. y^. conc. Aqu.sgr. a. 789. ap. Bal p. 239. 



