46 CLAUDII HENRICI van HERWERDEN 



Venian-! mihi peto , Viri Clarissimi! qiiod in his tractandis et cxponendis , meam so« 

 limi tradiderim sententiam, non laudatis etsi , iit parerat, consiiltis virorum doctissimorura 

 opinionibus. Quot enim capita , ut ajunt, tot , hac de quaestione, sensus esse vidi, 

 Quos cum optime ipsi cognoscatis , repetcndis iis nauseam vobis praebcre nolui, ncqua 

 citandis eorum nominibus eruditionis facillime comparandae laudem quaerere, 



Carolus scriptionem suam ad Pontificem misit, qiii eam confutare conatus est. Ul- 

 tra conatum vero nihil ab eo praestitum esse, vel barbarus primo adspectu videat ( i ). 



i\in tandem , aliquis , num Carolum hac controversiA movenda Ecclesiae profuissa 

 an obfuisse credas. Eqnidera si dicam quod sentio , aequissimam judico sententiara 

 Schrockliii, quam delibare animus est (2). Auctor procul dubio Garolinoriim libro- 

 rum multo melius , et caussJ sud dignius rem egissct , si ingenuam ac Christo gra- 

 tissimani caritatem fraternumque amorem magis suspexisset, ac id unum metuisset, uf 

 iila violaret. Quas virtutes praeclarissimas in opere ejus frustra quaeras , aut rarissi« 

 rce certe invenias. Simplicius quoque res agenda fuerat , missis verborum ac diver- 

 sarura explicationum digrcssionumque ambagibus. Quantura lucis melior et accuratior 

 Sacri Codicis cognftio attulisset , nemo non perspicit. Sed nihilominus maximam lau» 

 dem Carolus sibi pepcrlt quod tantum rem aggredi fecerit. Liberiori enim veritatis 

 inquisitioni viam aperuit. Quod non studuisse solum , sed effecisse etiam , magni quid 

 erat id temporis. Eumdem hisce factis imperatorem conspicimus, qui litteras revoca-' 

 rat, earumque studium excitarat, qui linguA vernaculd uti, in publice docendo popuJ 

 lo, jusserat. In oppugnandis autem ac devincendis imaginibus, ejus fortitudinem at« 

 que constantiam in primis eam ob caussam miramur ac suspiciendam ducimus , quod 

 se Pontifici Maximo opponeret, auctoritatemque ejus horainis contemneret, quem sem- 

 per maximi habuerat, cujusque operft et auxilio ne tum quidem facile caruisset. Scio 

 equidera , illum in libris adversus imagines Pontificis agnoscere auctoritatem , eSque se 

 maxime ductum profiteri; sed ita, quod verbis affirmabat laudabatque , id revera ne^ 

 gabat ac vituperabat. 



Carolo igitur quoque grata ecclesia referat , quae , proximis post eum temporibusy 

 adversus superstitiosam impiamque de colendis imaginibus doctrmam , nonnulli crudi» 

 tiores ac liberaliores homines efficere studuerint. Synodus , Ludovico Pio imperatore,' 

 Lutetiac Parisiorum habita , in Francofurdiensium sententia perstitit. Agobardus , Lug. 

 dunensis episcopus , librimi adversus imaginum cultum edidit. Claudius autem Turo» 

 r.ensis praecipue memorandus est , qui et cultum earum et imagines ipsas rejecerit* 

 Sed mox laetior his dies efiulsit. Crescens continuo Pontificis auctoritas imaginibus 

 paulaiim priscum honorem reddidit , quibus cum plures e clericis , tum monachi in 



pri- 



l^i) Exstat egregia illa disptitatio, ap. Mansi 1.1. t. XIII. p. 48^. sqq. 



I 



