^■8 CLAUDII HENRICI van nEIlWERDEN 



Kora 'sccum poTtare (i). Dicebantiir autem Capcllani de tegumento , capd, sancti Mar» 

 tifli, quas exlinias inter impcrii gallici reliquiis, in bello secura ferre moris esset(a). 



Haec instituta omnia inserviisse superstitionibus alendis atqne augendis, quid attinet 

 demonstrare? alia earum genera abliorrebat et cxsecrabatur, campanarum baptismum (3), 

 phylacteria , auguria, incantationes , sortilegia. Ad quae toUenda et abolenda episcopis 

 praecepit, ut una cum civili dioeceseos suae praefccto, comite, qui vocabatur, dioece- 

 sin circumirent, in ilias res inquirerent ac de medio eas tollerent (4). Vetuit etiam 

 ignota angelorum nomina fingi et nominari (5). Neque falsa raartyrum noraina hono- 

 rari volnH: (6). Judicium Dei vindicavtt (7). Iti testamento suo tamen non sanguine, 

 sed crucis judicio lites dirimi jussit. 



Hisce legibus Carolus sine dubio egregium petetat scopam. Sed cum alia supersti- 

 tionum genera fundaret aut confirmaret , alia tolleret atque abolere conaretur, nocuit mul- 

 to magis ecclesiae, quam quidera profuit. Cura enira horainum agrestiura animi proni et 

 quasi facti et nati ad superstitiones videantur, plertjmque hinc accidit, ut simulac unura 

 ejus genus cognoscant et amplectantur, alterum quoque aucupent atque consectentur. 

 Quam sententiam, qnod ad Caroli instituta attinet, locupletissime compTobavit sequentis 

 aevi historia. Sanctorura numerum augere eorumque imagines colere vetuit Carolus; ve« 

 nerari eos et invocare permisit, reliquias eorum etiam sanctissime coluit; igitUT factum 

 est , ut eorura numerus continuo cresceret , nec non intra saeculi spatium superstitiosis- 

 sima imaginum eoTum veneratio et cultus per omnem imperii ditionem se extenderet ( 8 ). 

 Etiara campanarum baptismus brevi tempore Tediit (9). Quod ad Dei judicium attinet, 

 Spitlero assentiri non dubito, qui illud, etsi parum CbristiaBis conveniat, tamen ap- 

 tissimum fuisse autumet , ad saepius revocandam in rudioribus raentibus gravissimam sa- 

 Inberrimamque veritatem, Deum ubivis praesentem adesse, omnia scire, omnia guber- 

 nare ( 9 ). 



( O Capit. a. 803. ap. Bal. p. 4C9. 



(2) Vid, du Fresne in Gloss. Script. med. et inf. lat. 5n v. capa S, Martini p. 775, in v. 

 CapeUani p. 7S3, 784, t. I. 

 ( 3 ) Capit. a. 769, o. 5. ap. Bouq. p, 6$^, ( 4 ) Capic. a. 7(5(>. n. 6 , 7. 1. 1. 



( 5 ) Capit. a. ine. n. 3. I. 1. p. 690. 



( 6 ) Vid. cenc. Aquis. gr. ex Cartliag. concilio repetit. ap. -Baluz. p. asS. 

 (7) Capit. a.809. c. flo. (B) Vid. Spittler p. 245. Sclirockh t.XX. p. III. C.XXIII.p.l4J> 



^9 ) ?. 457. cf. Dippoidt p. s(J , 57. 



PARS 



