RESPONSIO AD QUAESTIONEM THEOLOGICAM. ■ 53 



xu quoque et voluptatibiis diffliiebant. Quibus vitiis Carolos obviam ire summo opere 

 studuit. Orabat eos ut Dei ministerium bonis egregiisque moribus ornarent ( 1 ). 

 Sacerdotibus uxores plures ducere vetabat, mulierera quamcunque extraneam domi habere, 

 tabernas ingredi vel ad edendum vel ad bibendum (a). Hanc legem ex Africano veteri 

 canone repetierat (3). Monebat presbyteros, ut , si quando ad convivium invitarentur, 

 haud inter se contenderent , sed maximi cum caritate loquerentur, ac sobrietate eximi^- 

 que continentia. Deo placerent (4). Quodsi autem bujusmodi flagitium cognosceret , 

 temperantiam ac bonos mores egregie vindicabat, quae ejus rigor atque severitas ut ap- 

 te declarentur, age paucis binas historiolas hujus argumenti tradamus, a Monacho San« 

 Gallensi memoriae proditas (5]). 



Episcopo cuidam, qui supremura diem obierat, Carohis saccessorem dedit clericum 

 nobilissimum et eruditissimum. Qui laetitia ovans extemplo eonviviura magnificum 

 paravit. Sed dapibus praegravatus , mero ingurgitatus , vinoque sepultus, noctu ad vi- 

 gilias venire neglexit. Ad quem igitur cum vices pervenerant ut responsorium (6): 

 „ Domine ! si adhuc populo tuo sum necessarius" cantaret, diuturnum fuit silentium. 

 Quara ob rem Carolus, qui aderat „ tandem" inquit „ aliquando canat aliquis!" Erat 

 autem clericos inter palatii homo , tenui loco ortus, litteris non satis imbutus, omni- 

 bus exosus. Cujus paupertatis misericordiS Carolus semper motus fuerat. Hic igitur 

 canere coepit et suo, quocunque tandem, modo carmen cecinit; imo orationem domi. 

 nicara addidit. Quae rcs Carolo mirifice pkcuit, ita ut crastino die in eum, luxurioso 

 illo rursus deposito, episcopatum conferret. 



Alii defuncto pontifici juvenem successorem substituit. Cui , ab imperatore redeunti , 

 quum gradus adferrent, ut cum gravitate et honestate episcopali in caballum adscende* 

 ret , ille aegre ferens se infirmum et jam provectum aetate liaberi , e solo in equum ita 

 leviter adscendit, ut parum abesset, quin in ulteriorem partem decideret. Quod quum 

 Carolus e palatio vidisset, eum , ad se vocatum, hisce verbis allocutus est : „ Bone 

 vir! celer es et agilis, pernix et praepes. Utique ipse tunosti, raultis bellorum turbi- 

 nibus serenitatem imperii nostri agitari: idcirco opus est mihi talis clericus in comi- 

 tatu meo, Esto igitur interim socius meorum laborum, cum tam celeriter adscendere 

 possis in caballum tuum" (7). 



Sed haec hactenus. Utrumque quod attulimus exemplum clarissime indicio est, Ca- 

 rolum in clericis non solum requisivisse morum lionestatem et probitatem, sed lias vir- 



tu- 



( 1 ) Conc. Aquisgr. a. 789-. c. 70. ap. Bal. p. 237. 



C 2 ) Cap. a. 769. c. 5. a. inc. c. s, 3. p. 6po. ap. Bouq. (3) Mansi t. Xn. p. 874- °' 3- 



(4) Cap. (5. ap. Mansi t. XIII. p. 1182. (s) L« !• ^. 5. p. IP9. ap. Bouq. 



(6) Cantus iste erat cani solitus post lectionem. (7} Mob. San-Gall, 1. 1, c,6. 



