£4 CLAUDII HENRICI van HEPvWERDEN 



tutes majoris etiam pretii habuidse qiiam eruditionem , cui illae non comitarentur. IIoc 

 erat quod in capitulari interrogationis , quod dicitur, ex episcopis ceterisquc cleri- 

 cis quaererct ( O , quam utilitatera pastor ecclesiae adferat , stadens magis ut multos 

 quam bonos cives liabeat docendos , ut clericus vel monachus suus bene legat et can- 

 tet, quam ut pie justeque vivat ? Rccte cantandi et legendi peritiam minime quidem 

 esse spernendam, sed etiam summA industria et diligentia exercendam; At vero si vel 

 harum artium , vel virtutis studium quoddam et consuramatio desideranda sint , profecto 

 vitam , ad virtutis praecepta informatam vel optirae instructo choro esse praeferendam. 

 Omnem vero hauc interrogationem persequi longius foret, nec etiam attiuere videtur. 

 Quie ejus sit mens quasi et spiritus , dicta , credo , satis ostenduut. Ad alia igitur 

 transeamus. Vokiit Carolus , ut clerici sibi patefacerent , qua ratione putarent ipsis 

 esse vivendum, ut inde cognosceret, quid credendura esset de rumoribus quos de mo- 

 ribus eorum acciperet (a). Etiara eos hortatus est, ne parvi penderent sibi commis- 

 sos animos, nec majorem curam terrestris lucri gererent, quam aeternae eorum salu- 

 tis (3). Admonuit clericos quoque , ut domesticorura ac ministrorum suorum mores 

 observarent. Hos enim qui negligat, non posse cura conversioni aliorum prodesse vel- 



le C4). 



Anxie sollicitus fuisse fcrtur Carolus Magnus , qud ratione sacerdotes tractandi essent, 

 quorum, delicti accusatorum , neque culpa, neque innocentia probari posset. Papam 

 igitur ed de re consuluit. Quo auctore hanc constituit formam judicii, ut, si quis 

 clericus ab accusatore , cui secundum canones accusandi copia esset atque facultas, ad. 

 judicem suum deferretur, culpaeque convinceretur, jiidicium ac poenara secundum le- 

 ges ecclesiasticas subiret. Quodsi vero accusator culpara non comprobavisset , et ali«» 

 qui tamen, vel episcopi, vel sacerdotes, vel boni, vel etiam de plebe homines, vere 

 reum esse delatum suspicarentur , ut tum jurejurando , omni praeseute populo , se a, 

 culpa purgaret. Quo facto ad munus rediret (5). , ,i;j'j ,mi'ilW 0! > 



Caroli tempore summi loci autistites a virtute vere Christianl valde remoti et alie». 

 ni fuisse videntur. Pax , concordia , amicitia vana iis erant vel plane ignota nomina. j 

 lu primis Italiae episcopi inter se certabant. Unus in dioecesin alterius vi atque armiij 

 irrumpebat. Ad quas discordiae belloruraque intestinorum flamraas compescendas et ex< 

 stinguendas Carolus cum Hadrianum Pontificem exhortaius esiX^)» t^iii vetuit cle-j 



'•. ■; ::i-.', 1 iii:.;..'l2 f TW 



( I ) Apud Mansi t. XIII. p. 8;6. n. 3. (i ) Vid. Mansi t. XIII. p. 107. n. 9. 



(3) Capit. a. 7S9. n. 3. ap. Mansi t. 1. append. 2. p. 177. Bal. 241. 



(4) Cap. inc. a. ap. Baliiz. p. 251. (5) Bal. p. 327. Mansi t. 1. p, 233, 234. 



C6) 34 ap. Bouq. p. 578. cf. ep. 35. a. 7po. scripta. Exstabat jam vetus in invasioaes ejnsmo- 

 di lex quam Hadriaiius Carolo obfJlit. Vid. Mansi t. XII. p. 859. 



