RESPONSIO AD QUAESTIONEM THEOLOGICAM. .57 



aeterno supplicio tartari , sive per Deum aut sanctutn quemdara simpliciores iadoctiores- 

 que homines obtestando , qno rebus suis expolientur, kgitimosque liaeredes exhaere* 

 dent, unde fiat ut inopes re Iditi saepissime, ad flagitia et scelera perpetranda compel- 

 lantur, cum necessitate pressi ac coacti f.irentur et latrocinentur (1). 



Restat ut de canonicis pauca moneamus. Nomen inde derivant quod secundum unam 

 communem normam viverent. A monachis valde diversi erant, neque tamen cum his non 

 jaro confunduntur. Una cum episcopo suo eidem in domo degebant , una coenabant , una 

 Doctu dortriebant, una religiosis exercitationibus ac studiis incumbebant. Possessiones 

 habebant jure proprietarii , ac libertate iis utendi gaudebant (2). Originem repetunt ab 

 Augustino Hipponensi, quem nonnulli Hispani ac Galli imitariint (3). Chrodegangus 

 autem , Mettensis episcopus, affinis imperatoris, qui medio saeculo octavo vixit , cum 

 regulam Canoni(is singularem , validam firmamque composuisset , Carolus huic eximie fa- 

 vit, utque normam ab illo datam sanctissime sequerentur, et ipse canonicis ciligentis- 

 sime praecepit, et a conciliis moneri curavit (4). 



Egregiae , quas laudavimus , leges ad emendandam clericorum vitae agendae ratio- 

 Jiem, non potuerunt non aliquot amnenissimos et uberrimos fructus ferre, in ecclesiae 

 commodum atque utilitatem. At tamen haud scio an ab omnibus quidem iis praebita 

 sii observantia atque obedientia, quae unice facere potuissent ad imperatoris consilium 

 perficiendum. Qui timor mihi inde ortus est, quod easdem leges saepius repetitas vi- 

 derim, qua re non opus fuisset, opinor, si quidem clerici ipsi manus ad eximium , 

 quod moliebatur Carolus, opus peragendum admovissent. Etiam successores ejus ad- 

 jVersus plurima eadem vitia pugnantes cernimus. Ecclesiarum visitationes , quae di- 

 jCUntur , quaeque profecto ingentem utilitatem afFerre potuissent , si recte sancteque 

 .essent institutae, sequentes etiam imperatores saepius commendarunt (5). Parisiensis 

 .synodus, anno DCCCXXIX habira, sacerdotum vagationes valde queritur, ebrietatem 

 .eorum Aquisgranensis , aliquot annis post habita. Concilium etiam quod Lutetiae Pari- 

 siorum medio nono saeculo convocatum est, multa reprehendit importunissima vitia sa- 

 ^cerdotum, luxuriam, epularum delicias , impudicitiam (.6), Neque in bellum ire ces» 

 .sarunt (7), Sed haudquaquam sperare licebat , salubrem quamdam efficaciam omnes il- 

 las Caroli leges esse habituras , nisi remotis prius duobus impedimentis atque obsta- 

 (Culis, quae cum.ex clericorum opibus et divitiis , tum ex illorum vi, ac potestate, etiam 

 3iH .'■-- t..'!.v 2Ldi-to; 'i' 



'"(1') Mansi t. XIII. p, 1047. f 2 ) Mansi t. h p. '071. 



'• Cs) Schrockh t. XX. p. 81. Henke p, 554. 



*■ (4) Thomasin. vetus et nova eccl. discipl. T. I, I, III. c. 2 «=4. p. 623. sc;q, 



(5) Vid, Schrockh, :. XXII, p. 502. Spittler p. 20^1. 

 - i,6) Schrockh t. 1. p. 507. , (7) Vid. Baliiz. p. 357, 358. 



b 



