4 ANTONII HENRICI van der BOON MESCH 



fecit, omnem sic de humo disputationem et comprehendi et absolvi posse. Ut ait» 

 tem ordo facilius perspiceretur , quo hoc argumentum a me tractatura sit, paucis di- 

 cam , quid uno alteroque capite contineatur. Primum definivi, quid humus sit, vcl 

 cui raateriei hoc nomen sit tribuendum , et enumeravi corpora, e quibus humus nasca- 

 tur, ac conditiones, quae humi ortum concomitari solent. Ostcndi porro humum non 

 seraper eamdem esse sed valde diversam , expositisque diversis humi speciebus, de ejus 

 principiis simplicibus seu remotis egi. Deinde varias rationes exposui , quibus varii 

 variam humum explorarunt, quae cum raihi non prorsus placerent, meam etiam addidi 

 rationem, qua in cfl explorandi semper usus sum, His expositis , ad ipsam humum ejus- 

 que partes accedi , quarum primae sunt fibrae illae parvae, quae fere omnem humum 

 concomitantur, quaeque ejus partes sunt putredine noridum penitus corruptae. Mox 

 egi de iis hurai partibus, qiiae ab aqud suscipiuntur, earum indolem et notas indicavi , 

 easque in diversa humo diversas esse ostendi. Dein notavi naturam illarum humi par- 

 tium , quae ab alcalibus solvuntur, illas-iue pro varia humo maxime varias esse proba- 

 bavi, ut in humo acida, quae dicitur, cnjus aliam speciem ejusque indolem iudicavi. 

 Dein reliquae humi partis maxime carbcnicac naturam exposui, et tandem saies , terras 

 aliaque, quae in humo reperiuntur , enumeravi, rationemque, qua haec inventa sint, d^» 

 cui. Sic igitur principiis ct materiis , e quibus humus facta est, expositis, hujus 

 notas explicui, et indicavi, quomodo acida , spiritus vini , aer , aqua, alcalia, et terrae 

 quaedam in humum agant , et quomodo haec ab iis mutetur; nOtavi etiam humi pro- 

 prietates physicas, quae dicuntur; atque sic apparuit humum materiem esse peculiaris 

 indolis acnaturae, probe ab aliis materiebus distinguendam , neque cura aliis substantiis 

 ex animalibus vel plantis ortis confundendam. Haec ergo in primo capite eodem or- 

 dine, quo nirac ea retuli, cxposita sunt, quod caput absolvitur notis et proprietatibus 

 tum ipsius liumi, tum ejus partium , aliis post alias breviter relatis , ductis illis ex iis , 

 quae antea longiori disputatione additisque experimentts probanda erant. In secundo 

 capite de humi usu dixi, quem ex ipsius materiei iKtura et indole explicui, in eo 

 etiam' egi de caussis et rationibus, quibus humus agrorum' fertilitatem tantopere augeat, 

 et quibus ipsas nutrire videatur plantas; cujus tamen nutritionis plantarura leges et 

 phaenomena nondum omnia explieari posse, quisque , vel me tacente, intelligit; atque 

 ex eo etiam facile apparet, quod fere omnes hac de re auctores dissentiunt, et diversi 

 plane diversas protulerunt sententias. lllud autem omnino mihi proposui , ut ea, quae 

 vel alii probabiles auctores invenerint de hiimo , et ego viderim , explicarem ex ipsius 

 liumi natura, atque illustrarem et confirmarem Agricolarum experient-ia et usn; sic enim 

 utriusque rei comparatione utrique lucem afFerre conatus sum. Si quis vero aliquid de- 

 siderat in iis, quae nova proposui, vel in iis , quae ab aliis observaia addidi , ( nam 

 ipsi mihi persuasum est nie non absolutura quoddam opus lectori oITerre) is raeae aetati 

 aliquid condonet cogitans , Plinium , egregium illum naturae scrutatorera et interpretem , 



cum 



