RESPONSIO AD QUAESTIONEM PHYSICAM. 5 



cum multa naturae opera .viderat et suo ingenio Aristotelis scriptis culto adsecutus 

 erat , scripsisse , rem arduam esse , yetustis novitatem dare , mvis auctoritatem , obsoktis 

 iiitorem , obscuris lucem , fastiditis gratiam , dubiis fidem , omnibus yero naturam et na' 

 turae sua omnia. 



C A P U T 1. 



DE HUMI NATURA ET CRITERIIS. 



H, 



Lumi nomine cum veteres et terram et agros significarent , recentiores etiam ferle 

 eodem sensu hoc vocabulo usi sunt ; deinceps autem eo de re Rustica scriptores et 

 Chymici varias et plane diversas res indicarunt. Nam alii humum vocabant ilkm terrae 

 partem, quae arari solet; alii diversam diversarum terrarum miscelam ; alii contra ni- 

 gram materiem, post fermentationem putridam corporum mortuorum relictam, Ex hac 

 scriptorum dissensione et inconstantia aliquando ortos esse errores , quisque , vel me 

 tacente , intelligit. Nam ut e multis de uno dicamus ; sic ilH , qui in agriculturae 

 studio elaborarent, vel ipsi agricolae non intelligebant, quid unusquisque auctor vel- 

 let, et confundebant nigram materiem, quam nos Humum dicimus, cum terris proprie 

 sic dictis. Saussurius tandem , Einhofius, Thaerius, Humboldtius, hisque similes viri, 

 de humano genere optime meriti , humi indolem explorarunt et humi nomine solummo- 

 do hanc indicarunt materiem , quae nascitur et fit ex fermentatione putrlda cum anima- 

 lium tum plantarum , et quae solo fertilitatem vel praebet vel auget. 



Solaautem, quaecoluntur, plerumque continent terram siliciam, aluminam , calcem, 

 magnesiam , oxydum ferri. Ex harum divcrsa miscela soli varia natura fit et varium ei tri- 

 buitur nomen. Verum licet illae terrae optima ratione mistae et plantarum incremento 

 utiles sint, tamen hae ipsae, ut dein videbimus, plantas non alunt, verum mistae de- 

 bent esse cum aliis rebus nutritioni plantarum aptioribus, vel ex aere haustis, tum vel 

 praecipue ex corporibus animalium et plantarum ortis. So'.uto enim vitae vinculo , ani- 

 mantium et plantarum natura valde mutatur, partium cohaerentia solvitur, earumque no- 

 vae fiunt et simpliciores copulationes. Quat mutationes nomine fermentationum com» 

 prehendutitur, qnarum putrida frequentissima est, et plantis atque animalibus commu- 

 nis. Haec autem , vit4 amissa, calore, aere et aqua mutantur; acidum carbonicum et hy- 

 drogenium carbonicimi exhalant, edunt etiam vapores ammoniae, et aestuant. Sic igi- 

 tur principiorum alia fit copulationis ratio, alia eorum nascitur miscela; pondus minui- 



tur, 

 A3 



