9' 



ANTONII HENRICI van der BOON MESCH 



principiis animaVibus. Atque sic plus azoti item in humo invenitur, quam inmateriis, 

 unde facta est, 



Si rationem liujus observationis experimentis ab eodem Saussurio institutis firmatae, 

 reddere velimus, animadvertendum est, omnia corpora et animalia et plantas in aere fer- 

 raentescentes fere nihil azoti exhalare. Hac tamen una caussa non fieri videtur, quod ex 

 hurao tam magnam ammoniae quantitatem coraparemus; etiam in caassa videntur esse in» 

 secta, quae in ea vivunt , moriuntur, et involucra et alias partes, animales omnes, re- 

 linquunt ( i ). Constat enim etiam , ex Brugmansii Viri Cel. observationibus plantas sua 

 alere animalcula, et multas aliquando multa C^) ; et in variis hurais varia etiam habitara 

 insecta docuit Kortius ( 3 ). 



Ut autem experirentur Chymici , quibusnam principiis humus constaret , vel ut pro* 

 barent eam illa continere , quae diximus, humum satis valido igni tentarunt, quo para» 

 runt aeidum carbonicum, hydrogeniura carbonicum , aquam cum pyro lignate ammoniae , 

 et carbonate ammoniae, oleum bituminosum; atque reliquae partes, quae calore vix affi- 

 ciuntur, neque in vapores coramittuntur, in vase relinquebantur (4). Merito igitur 

 concludebant humum constare carbonio, hydrogenio, oxygenio, azoto, aKis. Verum 

 tali ratione materies non tales, quales in humo sunt, ostenduntur, sed maxime calore 

 mutatae; et obtinentur principia simplicia (remota), cum primum in composita CprO" 

 xima) inquirendum esset. Sed ejusraodi analysis alia est difficultas , quae minime negli- 

 genda est. Nempe hoc modo minime ostendi potest, quibusnam una huraus ab altera 

 differat, cum, ut jam dixiraus, non omnis humus sit eadem, sed diversa, cumque me 

 mea docuerint experimenta, ex omni humo licet diversae indolis, humo acida nempe 

 ex htimo pingui (^^^, eadem fere obtineri principia simplicia, paullulum diversa quidem 

 copift , non tamen eS , ut cujusque generis humi sibi priva indoles exinde cognosci 

 et distingui possit. Aliara igitur humi cognoscendae naturae viam ingressi sunt Hermb- 

 stadtius, Croraius et Kortius, de qua nunc breviter dicemus, ut ostendatur, quomo- 

 do hujus fertilis terrae principia sint cognoscenda, et simul appareat, quam viam nos se. 

 cuti simus. 



Herrabstadtius autem hanc proponit analysis rationem , humum soda aqud diluta esse 

 decoqucndam , et eam commendat, quoniam ea soda omnis humus, exceptis partibus 



roa- 



Ci) Vid. Saussurel, I,' pag. t66. 



Ca) Vid, S. J. Brugmans, commetttatio de Plantis venenatis et inmilibu?. 



(3) Vid. Kprte in Hermbstadt's Ajchiy der Agric. Chem. B, YII. pag. 123. 1817. 



(4) Vid. Saussure 1. 1. 



C5),P'iguem humum voco eam, quam.Germani Mmer dicuntt. 



