I 



RfiSPONSIO AD QUAESTlONEM PHYSICAM. 9 



Tnaxime carbonicis , solviiur, et deinceps addito acido humus praeceps datur (r). Ve- 

 rum , ut recte animadvertit Konius , sic negliguntur illae Inimi partes , quae ab aqua 

 suscipiuntur (2), et quarum summam esse plantis et utilitatem et praestantiam docuit 

 Saussurius, ut postea videbimus. Et revera Kortii sententia exinde jara probatur, quod, 

 licet tantum acidi additum sit, quantum ad sodae saturationem sufficiat, tamen liquor 

 flavus manet, ut ipse affirmat Hermbstadtius , et ego vidi; quod certe indicat , hamo. 

 rem adhuc continere humi partes, ^quas aqua solvit nec facile de se dimittit. Quam 

 ob rem Cromius censet, humum primum aquis excoquendam esse , donec hujus color 

 iion diutius mutetur, iit inde, decoctis aquis , partes, quas susceperint , obtineantur; 

 deinde reliquam humum cum akalibus excoquendam esse, donec et illa nihil amplius 

 solvant, et ex iis additis acidis solutas partes praecipites dandas. Sed cum viderec 

 liquorem , ad saturationem additis acidis , flavum manere , spiritu vini illas adhuc soliitas 

 partes depotiendas esse existlmat ( 3 ). 



Verum animadvertere liceat, et hanc rationem quamquam accuratiovem mihi non 

 prorsus placere; quippe et sic illae humi partes negllguntur, quae neque aquis neque 

 alcalibus solvuntur; et praeterea materies non cognoscuntur eae, quae seniper cum humo 

 cbmmixtae sunt, vel eam concomitari solent. Igitur aliam quaesivi et elegi viam, 

 quam in humo cujusque generis exploranda semper secutus sum. Niminim certae hu- 

 mi quantitati aquas puras aiTudi, post quoddara tempus eas per chartam colavi, et per. 

 cDlatas exploravi , ut definirem , quaenam principia aquae frigidae illae suscepissent. 

 Tunc eandem humum tamdiu excoxi , quamdiu aquae colorabantur , et has percolatas 

 haud una ratione exploravi. Dein reliquas humi partes primum spiritu vini tractavi 

 et dein addita potassa tamdiu dccoxi , quamdiu liquor colorabatur , soUitani vero ma- 

 lerietn acido hydrochlorico vel sulphurico diluto deposiii , depositaeque naturam quaesi- 

 vi. Tum reliquis tandem humi partibus , atris illis , neque aquis neque alcalibus sol- 

 vendis , affudi acidum nitricum , quo facto , calore etiam aucto , partim ab aqu-A par- 

 tim a spiritu vini materies suscipiebatur. Denique ultimas humi partes ussi, aiires m 

 excipulis comparavi, in altero vase reperiens quicquid neque aqui neque alealibus ne- 

 que acido susclperetur. Quam humi analysis rationem , lubens profiteor, non ^nisi post . 

 crebra instituta experimenta inveni. 



Postquam autem Physici vario modo humum explorare coeperunt , eam valde diversam 

 invenerunt, ejusque tria praecipua posuerunt genera, et distinxerunt /5«««« /1/«^«/««, 



C I ) Vid. Hertnbsiadt in iMngazin der Naturforscheuden Gesellschafc in Berlin , Uahrhang V. 

 ■Qiiartal 2. pag, 124. 



(2) Vid. I{orte in Hermbst. i^rchiv. B. VII. pag. 90. 



(3) Vid, Crome, Agionomische Beijtrage in Hermbst. Archiv. B. V. pag. 355. i8i2> 



B 



