RESPONSIO AD QUAESTIONEM PHYSICAM; gi 



sicca aeris proprietates fere non mutatas esse post multura tempus , dum eadem hu- 

 mus liumectata post 8 dies multum acidi carbonici formaverat. Et vero si consulamus 

 Martyi (i) et Hellersii experimenta Ca), videmus aquam inprimis eam monstrare fa- 

 cultatem, ut et ipsa imbibat aeris oxygenium , et alias materies ad idem faciendum red- 

 dat aptiores; quod confirmatur 111. Humboldtii auctoritate, qui ostendit v. g. argillam 

 humidam arripere oxygenium , aridam non arripere (3); qua in re consentientem 

 habet Schublerum, novis experimentis edoctum C4)- Exinde igitur concludere possu- 

 mus, aquam sic agere in humum, ut ejus partes dividat et sejungat, atque niprimis, 

 ut eam aptiorem reddat ad oxygenium arripiendum, acidumque carbonicum et extractuoi 



producendum. . tt . ,j 



Sed ipsam aquam ab humo dissolvi et destrui, non sine ratione censet Humbold. 

 tlus existimans, exinde derivandam esse adeo magnam hydrogenii vim, quam in humo 

 invenimus, et calorem, qui simul, ut ajunt, liber evadit, augere soli calores et favere 

 humi destructioni, qua plantae nutriantur (5). Quam Humboldtii sententiam ample- 

 xus est Kortius, qui inde explicandum censet hydrogenium phosphoricum , quod forte 

 paludes, loci bumosi, velii, ubi humus formatur, exhalant. Sicut igitur oxygemum 

 arripit carbonium et acidum carbonicum format, sic etiam hydrogenium se adjungit car. 

 bonio et format hydrogenium carbonicum. Qua ex re explicandum esse existimat Kor- 

 tius mos peculiares odores , quos percipimus post pluviam , quosque eo fortiores 

 esse scribit, quo plus humi solum pluvid humectatum contineat (6). Quae omnia re. 

 putantes non possumus , quin admiremur, ut semper, Naturae solertiam et sapien. 

 tiam, quae humo prae terris tam magnam dedit aquae et imbibendae et tenendae faculf 

 tatem: de qua mox plura dicemuSi 



Nunc autem de alcaliorum et quarumdam terrarum in humum actione dicemus, qua 

 bene intellecu et humi indoles etiam melius perspicitur, et multa in agricultura ex- 

 plicantur, quae ceterum non adeo facile intelligi possunt. Potassa , soda et calx s.c 

 in humum agunt, ut ejus partem, nimirum extractum, solvant, dum aliquando vapores 

 ammoniae exbalantur;. et cum aqua nihil amplius in se suscipere valeat, illae eam des- 

 truunt magnamque ejus partem suscipiunt, ut pluribus jam explicavi, nec hic repe. 



( O Vid. Marty in Journal fur Chemife von Gehlett. B. IV. p. 142.- 



C 2 ) Vid. Vetteranes Beitrage. B. II. p. 233' . , , _,,,, 



f 3 ) Vid. Humboldt in AUg. Journal der Chemie von Scherer B. II. p. »32. et Annal. der Phy- 

 sik von Gilberc B. VII. p. 85. Saussurius autem non iir omnibus assentitur Humboldtio, quae 

 ntriusque magni viri disputationesinveHiuntur in Annal der Physik von Gilbert. B. I. p.5oi. 



(.4) Vid. SciubJer in Annall. der. Physiq von Gilbert B. LI. pag. 24«. 



(5) Vid.. Hnmboldt ia Annales de Chemie tom. XXIX. p. 25 1 seqq. 



(6),Vid. Korte 1. 1. p. 109. 



