4 ANTONII HENRICI van der BOON MESCH 



nonnisi mechanice arenani in humum agere credendum est, quippe quae ejus partes) di« 

 vidit, adeo nt aer facile accedat, utque eo et aqua humus celerius mutetur, acidum 

 carbonicum facilius protrudatur atque humi extractum formetur. 



Ex his igitur jam apparet hujus generis solum esse fertile , si modo accedat humi- 

 ditas, verum simul patet, ejus fertilitatem celerius etiam diminui , humi principiis fa- 

 cilius solutis. Quod Thacrii confirmatur experimento, qui agros vidisse scribit, quo- 

 rum arena aquis fluentibus deposita et congregata multum continebat humi, post aliquot 

 annos omnino ci privatam esse et nihil relictum nisi arenam albam ( i ). Jam intelli- 

 gitur quare ejusmodi sola saepius sint stercoranda ; et diversae rationes etiam , quibus 

 agriculturae et laetis segetibus aptiora reddantur, hanc conllrmant sententiam (2). Inde 

 etiam egregius arenae usus ad agros corrigeudos, qui nimia et congregata humo con- 

 stant, quoniam sic ejus partes magis disjunguntur, majorcm plantanim sustinendarum 

 vim acquirunt , atque nimis magna aquae inbibendae et tenendae facultate et humiditate 

 priventur ( 3 ) ; unde illam etiam adhibent agricolae ad agros cespitosos corrigendos , 

 Sic Angli etiam pulveri cespitum, inprimis eorum qui acidi vim referunt , addere solent 

 arenam et magno emolumento tamquam fimo utuntur. Non adsentiraur tamen Pfeiffe- 

 ro ( 4 ) existimanti ejusmodi cespites arena tam celeriter mutari et dissolvi , quam 

 calce. 



Ex his ergo jam patet, quomodo ipsius soli natura et indoles varia sit pro varia 

 humi copia et pro variis terris quibus mixta; et si consulamus experimenta Bergman- 

 ni, Davii, Chaptalii aliorumque, concludere possumus, diversarum terrarum miscelam 

 necessariam esse ad solura fertile faciendum, quippe harura vitia illis corriguntur, vel 

 illarum virtutes augentur; quam miscelam diversam ergo esse voluit natura pro vario 

 coelo. Sic V. g. terrae calcis et siliciae plus potest esse humo admixta in regionibus , 

 ubi coelum est humidum. Inprimis autem hic agitur de physicis proprietatibus, secun- 

 dum quas fertilitatem soli dijudicari posse , inprimis docuit Schublerus, quem dein- 

 ceps prae aliis Cadet de Gassicourt secutus est. Quas physicas proprietates omniura 

 terrarum sic etiara humi Schublerus inter se comparavit , hujusque comparationis 

 suramara in Tabuia exposuit , quam huic nostro opusculo addidimus, quippe qua sic 

 facillime et uno oculorum quasi obtutu cum ipsius humi physicae proprietates con- 



spi- 



( I ) ¥11!. Tliaer. I. 1. p. 112 at 12';. et Schubartli , 1. I. p. 42. 



( 2 ) Conf. Verhand. van de Maatschappij van Landb. te Arasterdam tora. VII. st. 3. Verhand. 

 van de Maatschappij te Haarlem toni. III. st. 2. Et 111. G. K. vau Hogendorp Bijdragen tot de 

 huish. vnn Staat tora. III. p. 29 et 73. 



(3) Vid. Thaer, 1. 1., p. 112. 



( 4 ) Vid. PfeilFers , Ciitische Briefen p. 25. 



