RESPONSIO AD QUAESTIONEM PHYSICAM. 35 



spiciantur , tum simul Intelligatur, quibus ab aliis vel superetur humus vel quibus alias 

 •superet adeoque se distinguat (1). 



Sic ergo ex TabuM conspecti nobis apparet, humum, quod ad pondiis attinet, esse 



omnium levissimam et pondere ab omnibus terris superari; eam tamen alias superare 



iis facultatibus, quae vel praecipuae dicendae sunt, quasque natura humum habere vo- 



luit , ut optima ratione satisfaceret scopo , cui destinata esset. Vidimus enim humo opus 



esse oxygenio , ut et acidum carbonicum et extractum formet , atque sic ipsa destruatur 



et plantas nutriat; ex Tabuld autem constat, eam prae omnibus hac arripiendi oxyge- 



nii facultate antecellere. Sed dixi etiam humuai aere non mutari , nisi aqufl sit hu- 



mectata ; quoniam haec ut alia corpora , sic etiam humum aptiorem reddit ad oxyge- 



nium absorbendum. Ex illis autem Schubleri constat experimentis , humum tempore /2, 



24 , et 48 horarum maximam prae omnibus aliis absorbere aquae quantitatem , ejusque 



vim , sola magnesia exceptA , aquam retinendi esse summam, denique ejus vim aquam 



exhalandi multis esse minorem; nam dum arena calcaria tempore 4 horarum et 44 minu- 



torum exhalat 759 partes a<iuae, et argilla Cglaise) tempore 10 horarum et 19 minuto- 



rum exhalat 349 partes, humus contra 17 horis et 33 minutis amittit 205 partes aquae. 



Uti ergo principiis et proprietatibus a reliquis terris valde diversa humus est, sic etiam 



se maxime ab iis distinguit, si vi Galvanici tentetur. Cum enim illae attrahantur polo 



negativo, haec attrahitur positivo. Sic idem Schublerus in commercium columnae ope 



fili vel catenae posuit humum , seu potius extractum humi solutum aqud vel aqu3 cal- 



cis , vel potassa vel sodA susceptum , et vidit illas partes ad polum positivnm praecipi- 



tari ut fuscos floccos, et quidem brevi intra horae minutum unum alterumve, dum al- 



calia ad negativum deducta videbantur (2). Quod experimentum probatur et illustra- 



tur iis, quae de diversis humi partibus diximus. Has autem proprietates humus mon- 



strat etiam in solo, cui inest et cum terris, quibus estcommixta; quod ex experimentis 



Cadet de Gassecourt constat , qui probavit miscelam diversarum terrarum eandera absor- 



bere aquae copiam , quam singulae absorbent , quae hanc efficiunt miscclam ; et docuit 



eo majorem esse soli fertilitatem , quo plus aquae absorbet ejusque retinet, ita tamen 



ut illam amittat, quae nimis in illud cecidit (3). Cum ergo reputemus, quae de hac 



pro- 



C I ) Hanc Tabulam promulgavit Schubleru? , snornmque experimentofum rationem dedit primnm 

 in Annale der physik von Gilbert B. LI. p. 243. Ubi ejus inveniuntur: Untersucluingen iiber die 

 physikalischen Eigenschaften der Acker- Erden-: deinceps magis perspicuam rursus edi curavit in 

 aunot. ad Chaptalii opus lavid. B. II. 



( 2 ) Vid. Schubler 1, 1. p. 229 et seqq, 



(3) Vid, Cadet de Gassicourt. Recherches G<5oponiques , in Annales des Arts et Manuf. col- 

 lect. II. T. II. p. 273. Vertit hanc disputationem Hermbstadtius in Museo , B. XII. H. 2. p. 132, 

 Ejusque praecipua argumenta dedit Gilbertus in suis annal. der physik B, LIX. p. 373. 



£ 2 



