56 ANTONII HENRICI van der BOON MESCH 



proprictate humi , diximus omnino patet , lianc facultatem soli ab aliis terris , maxime 

 vero ab iiumo oriri ; quod confirmatur , cum codem loco scribat auctor, nigrum co- 

 lorem indicium esse fertilitatis soli , si accedat magna vis aquam absorbendi ( i ). 

 Quod etiam confirmatur Palladii auctoritate scribentis, „ pinguem sic agnoscis : glebam 

 „ parvulam dulci aqui cum spargis et subigis, si glutinosa cst et adliaeret , constat illi 

 „ incsse pinguedinem. Item scrobe efFossa et repleta, si superiverit terra, pinguis est; 

 „ si defuerii: exilis; si convenerit aequata , mediocris (2)." Et praeter luinc etiam alia 

 loca sunt , quibus patet veteres omnino Ilomanos ex externis soli , quas liodie physicas 

 proprietates vocamus, conclusionem petiisse ad ejus fertilitatem ; praecipue ex ejus aucto 

 modo, si vel aiiri vel aquae exponeretur (3). Ex hac igitur aquae absorbendae et te- 

 nendae vi aliquando concUidi potest ad soli fertilitatem et ab eo humum contentam. 

 Humum tamen solum continere, melius atque certius aliis experimentis probatur. Nam 

 minime adscntimur iis, qui nigrum colorcm semper humi contentae in solo esse indi- 

 cium existiment , quippe cujus coloris aliquando minime humus, sed oxydum ferri vel 

 alia in caussa sunt; quare Palladius jamdociiit, „ color terrae non magnopere desidere- 

 „ tur, quoniam incertus est bonitatls auctor' (4 )." Igitur aliae debcnt esse rationes , 

 eaeque facillimae , quibus probetur , utrum solum humura contineat. Nimirum pars 

 illius soli, cujus naturam cognoscere volumus, exsiccata si in crucibulo usta atra fiat , 

 omnino patet tale solura etiam humo constare. Cum autem copia humi sit definienda , 

 alia eaque raagis accurata raticne utendum est. Scimus enim ex experimentis , quae 

 jam initio memoravimus , eara esse humi naturam , ut igne omnino destruatur et nihil 

 relinquatur nisi terrae aliaque , qua huic admixta sunt; primum tamen terra exploranda 

 siccanda est , ut omni aquil sit privata, et simul ciiretur ne nimis magno calore jam 

 ipsa hunnis exsiccando destruatur. Nunc ea terra, cujus pondiis jam definivimus, in 

 crucibulo igni tamdiu urenda est, quamdiu atrum habet colorem ; nunc atro colore plane 

 deperdito , hujus terrae pondus rursus defiuiendum est, et ponderis diminutio indicat 

 humi copiam. Si ea terra calce etiam coastat, haec prius ab e& separanda est, ne aci« 

 do carbonico, quod calore -amittit calx, in humi quantitate definienda in errorem du- 

 camur ( 5 ). Quam rationem Thaerius , Einhofius, Hermbstadtius et Schublerus secuti 

 sunt, qui postrcmus nuperrime humi quantitatem in varii nominis agris definivit Cs)- 



Sed 



( 1 ) Vid. Gilbert amiales 1. I. p. 335. 



(2) Vid. Palladius I. Tit. 5. (3) Vid. Geopoiiica I. c. II. 



(4) Vid. Palladius I. Tit. 6. 



(5) Vid. Anleituiig zur kenmniss der Chemisclieii beschaffenheit der Bodens . fur praktische 

 Lardwirthe von Einhcf ef rtcrmbstadt , Archiv. I. I. B. III. p. 75 et seqq. 



(6) Vid, AgVic. von Chsptal , mit Anmsrluingeii ubersetst von Eisenbach , und mit einem An- 

 hange verscheu voii Schubler B. II. p. 331. Et Tab. II. Eintheiluug der Bodenarten inscripta ; 

 prodiit Stuttgart. 1324, 



