%6 J. V A N H A L L 



e terra iiatuin proximd Tiocle{\); rccordabantur illi, pulcherrimam hanc 

 artein non esse natam uno alterove die ; neque ah unius ingeiiio, 

 eddemve opportunitate profectam, sed pro reip. moribus, commodis, 

 difficultatibus, sensiin esse auctam (2). Itaquc ex iis moribus, commo- 

 dis, diiTicultatibus rcip. Romanac pcnitus cognitis, omncm pendere inteilcxe- 

 runt juris intcrprctationem. 



Incredibilc dictu cst A. A.! quanta diligcntia noodtius scriptorcs ct ve- 

 tcris ct reccntioris aevi, nc ipsis quidem Ecclesiae patribus cxccplis, hoc 

 proposito pcrjegcrit, iisquc in doctrinae suac commodum usus fuerit, ut vix 

 miremur exstitisse nupcrrime, qui illum ingenii sablilitatc cxcelluisse ncga- 

 ret (3). Viderat nimirum iste, stupendam, cfualem in noodtio snspici- 

 raus, doctrinam hand facile apud alios cum ingcnii acuminc junctam in- 

 veniri. De illo ingcnio noodtii non cst, cur amplius dicam, qui bene tem- 

 perati historici juris studii, cum sciutltingio, auctorem ipsum cxstitisse 

 indicaverim. Hoc autem ambigo, utrum sermonis clegantiam et gravitatem, 

 an vero magis rcrum pondus in ejus opcribus demircr. Quam opportima et 

 sobria tamen est ejus ad scriptorcs vctercs, ad marmora etlapidcs, provo- 

 catio! Quam longe divcrsa ab corum, quos viglius notat, Intcrprctiun 

 rationc, qui litterarum studium non juris sludio socium adhibercnt, sed pro 

 .Tarisprudcntia Grammaticam doccrenL! Quantoperc ejus scripta Icgentibus 

 placet, parum frequcns, sed cum efFicacia semper adliibitus ab eo, Basilico^ 

 rum , et Hamienopuli , et Intei-pretum Graecorum usus ! De animadvcrsicH 

 nibus autem noodtii, et praeclaris, ct novis, ex historicis illis disquisitioni- 

 bus sponte cnatis , non dico. Principum rescripta ad facti speciem revocata 

 taceo. Ex lcgum quidem inscriptionibus ille prae ceteris parum adhuc intel- 

 lectam fragraenti sententiam, saepe facili ncgotio ita explicuit, ut hoc tantum 

 mirura videatur, non cuivis idem jam olim in mentem venisse. Quid quod 



idem 



Ct) Cf. ifooDT. , OraC. cle cans. corr. jnrispr. p. m. 5o6. a el tf, 



C a ) 1d. Or, de civ, pniJ, p. m. 5o3 a et b. Add, praef, Jiiiio Paiilo praemissa. Jurlsprudentiam potiore 

 sui parte historicam efse disciplniam, a coguitis juris progressibus pendere totam, cieganti oralione de 

 Jiirispr, Itistor. ^ a I7ia, declaravit sc h u lt l wG I u s. Vid Jiirispr, anfrjnst, p. 908. sqq. 



(3) C. G. L. I) K Tv E Y H E oper. supra laud. p. 104. Melius -veriusque de hooutii meritis exis- 

 timavit clarissimus, nuper fato funclus, haui!OI.d, «4er dio Vers, das Pr, Edict, heruisc, Ciu, Magm 

 H. 14. p. 307 et 3c8. 



