O R A T I O. 17 



idem primus duplicem ejusdem fragmenti sententiam reperit, cum alia fuisset 

 mens auctoris, aliud ejiTS verbis indicare Tribonianus volucrit! Et haec ta- 

 mcn omnia, uti summa smit, ita minimam partem ejus laudis explent. Fuit 

 enim noodtius, qiii primus interpretationem liistoricam in perpetuo ad Pan- 

 dectas Commentario adhiberct. Fuit idem, qui de colligendis et in pristinum 

 splendorem restituendis Edicti fragmentis non minorem apud posteros gratiam 

 iniret, quam gifanius et gothofredus, indicato univcrso Edicti ordine! 

 Quantum vcro A. A.! in hoc generc, cujus pcrpetuam dicere solebat se cu- 

 ram habere (a), ingenii cemitur acumen! Ab ipsis Edicti vcrbis semper fere 

 accurate distinxit jureconsulti interpretationem. Nihil exponit, nisi addita 

 probatione, saepe quam maxime ingeniosa. Ubi res incerta est, et Iioc ip- 

 sum ingenue prolitetur, cum non magis cx splendido sed incerto commento 

 gloriam quaerat, quam ex confessione ignorantiae reprehensionem metuat (2). 

 Sic NooDTii nostri non exemplo tantum, sed et ipsis adeo sententiis, qui 

 postea m restituendo edicto occupati fuerunt, usi sunt Interpretes (5). 



Ger. noodtio praeter haec omnia ant. schultingii debemus institu- 

 tionem. Dogmaticam dle jurisprudentiam a bock.elmanno et voetio ac- 

 ceperat. Sed litterarum studia, quibus ita, Graevio duce, operam dederat, 

 quasi niliil aliud per omnem vitam esset acturus , illa igitur studia ut ad il- 

 lustrandam juris disciplinam adliibcrct, ipsum docuit noodtius. Hunc vi- 

 rum, ab eo inde tempore, schultingius patiis fere loco habuit. Ejus 

 vestigia ita pressit, ut dubiimi videatur, an non ipsum magistrum praeverte- 

 rit! Sane non minore, quam is, litterarum peritia excelluit. Cum Tlieolo- 

 gis Graecis et Latinis, cmn Basilicis et Graecis Interpretibus , majorem for- 

 tasse necessitudinem conti^axit. Emendationes et animadversiones non minus 

 ingeniosas ejus habemus , quam noodtii. Sed hanc sibi ex exegetica et dog- 

 matica institutione retinnit utilitatem, ut magis sobrius fuerit criticus, neque 

 si quid rectius aut elegantius scribi potuisse animadverteret , continuo medi- 

 cina opus esse putarct, NuUum autcm Interpretem tauti, quanti Cujacium 



( I ) In praef. Commmt, ad PanJ. 



(2) Cf. impiimis ejus Comm, ad tit. D, de condict, trUic, l3J. 



( 3 ) Cum uniyerso boc loco conferenda est celeberr. h. j. jiRUTZEifii oratio de oplimi jiirii 

 Romani Aatecessons Jbrmn in geb, noonxio ?/oviomogo spectaldt a. 1738. pag. Ji sqq. 



