ii J. V A N H A L L 



fccif; Hunc maxnnum Romanae jurisprndentiae, dicerc solobat, anil~ 

 ilitem, rindic&m ei adsertorem , nec minorem qualiscunciiie Jiisloriae 

 et vetustatis indagatorem, quo nemo umquam rectius omnia optimi 

 Interpretis munera adimpleverit, nec uUus umquam tantum sive flo- 

 rumy sive bonae frugis juri civili intulerit (i). Quid igitiir miremur 

 A. A.! scHULTiNGiuM sprevissc receptas illas opinioncs, qaas verao legum 

 sententiae contrarias vidoret, imice attcndenda vetcrum fragmenta judicasse, 

 denique omnium diligcntissime ipsos jmis fontes adiisse. Summo itaque jure 

 et » uno omnium ore", vel aL extoris, j) Batavorum dicitur cujAciusy 

 » in jurisprudcntia Iiistorica verissirae Princops (2)". Et sanc quis est, qui 

 in promovenda historica jm-isprudcntia universa , maxime in restituendis juris 

 antiquioris fontibus, cum eo comparari possit? Edila Antejustinianed illa 

 Jurisprudentid , qua jureconsultorum extra Pandectas vagantia fragmonta 

 continentur, quac pcrpctuis ille notis illustravit: illa, inquam, collcclione, 

 multa explicita fuerunt, quae vel nemo adliuc intcllcxerat , vel de quibus ex 

 Gommentariis Theophilinis subdubitaverant modo viri docti. Ab co inde tom- 

 pore in omnium manibus vcrsatur illud opus , et unam si excipias libri inscrip- 

 lionem, quae nescio quid pluris ostendcre videatur, quam liber ipse conti- 

 neat (3), nihil in eo invenere, nisi quod laudibus extollercnt, Inlorpretcs 

 Bclgae et exteri, antiquiorcs et novissimi! Et voro quanti pretii sint illae 

 notulae , nunc dcmum intelligimus , cum ea , quae sagaci ingcnio conjecit 

 scHULTiNGius, uupcr ropcrtis illis gaji Commentariis egregie confii'mari 

 videmus (4). 



Sic habuerunt noodttus et schultingius dotes uterque egregias , sin- 

 guli tamen suas. Ipsa rerum ti'adendaruui ratio non minus in ulroque erat 

 diversa. Noodtius omnia copiose, luculente, eleganterj sCuultingius 

 breviter, apte, acute. 



Tertius his scholae liistoricae condcndae Duuraviris accessit corn. byn- 

 iERSHOEKius, nou minus antiquitatis peritia, quam critica arte insignis. 



Ne- 



Cl }■ In orat; cte opt, gen. buerpr. Jitr. C'v, 

 (a^ Cf. UACBOLD) op. laud. n. 183. p. 143. 



(3) Cf. IIOGO, Jiirisl. Encjycl. %. i63. , Reclusgrsch. §. i4., Cel. Gesch. §. 36a. 



(4) De iKT scHvi-tisaio, altero Ciijacio, /uturi Antecessms exemplo onXiaaim hahvui rniD, 



