8 A. H. VAN DER BOON MESCH, 



npcriat et ostcntct , cos plus inovct , quam longa et cxqnisita orationc. 



Intelligitis jam A.A. H.H. hiijiis amplae disciplinae fincm esse naturam 

 interprctari , ejus vires modcrari, in suos usus convcrtere , et omnia ex 11- 

 lius sinu proferre et ad ingcnii fructum et vitae usum refcrrc , laccm deni- 

 que affunderc omnibus artibus. Et profecto non facile quis ncgabit , nostram 

 Chymiam hunc finem hodie attingcrc posse. Nam ut primum de J^gricultura 

 dicam, lila parsimoniae ac diligentiac magistra , illo publicae salutis ac fclici- 

 tatis apud omncs gcntes percnni fönte, quantopere hujus artis facies mutatur, 

 cjasqiie fines proferuntur, fclicitcr adhibita Chymiae doctrlna? Etcnim sine 

 ca cognitio diversitatis tcrrarum manca est et incerta, et sine^ hac cognitione 

 omnis observatio et expcrientia fluctuant. Quid autem praestant omnia il- 

 la licet ingeniöse excogitata ruris instrumenta, nisi cognita soli et agrorum 

 natura, opportunis locis adhibeantur? Confcrri possunt cum medicamentis , 

 quae quantumvis pretiosa et salutaria , morborum reracdia non sunt , nisi 

 tcrapcstivc administrentur. Vaga et ridicula nomina sacpe legimus, qui- 

 bus agrorum diversitatem agricolae et de re rustica scriptores indicaverint. 

 Usurpabant autem ea , cum et i'ationem , qua terrae explorandae essent , 

 ignorarent , et ipsam rerum , quibus ulebantur , naturam. Unde fieri non 

 potuit, quin de agris emendandis incerte disputarent. Atque Iiinc in mul- 

 tis de re rustica scriptis intelligentia et perspicuitas dcsiderabatur et €xi-. 

 guus fructus erat observationum in aliis locis apud alias gentes factarum, 

 qnod agri, in quibus experimenta facta erant, adeo vage erant descripti, 

 ut nulla compaiatiu iu&tilul poaacl. Hühj cliaiu iimlta cAjJciiiueiita, quae 



in aliis regionibus multum boni et commodi attulerant , in aliis omni suc- 

 cessu carebant , quod in diversis terris fiebant , sed quai'um diversitatis prin-^ 

 cipem caussam , id est , diversam misturam et temperiem , igaorabant. 



Nunc autem agricultura , adhibita luce Chymiae , ürmiori fundamento nititur 

 et disciplinae formam accepit ; ac quo magis Chymicorum lectione ingenium 

 subegerimus et excoluerimus , eo melius ad eam adsequendam nobis compa- 

 ravimus adjumentum. Chymia enim agriculturam docuit, quot sint terra- 

 rum genera, quibus notis distinguantur ; qua ratione quamvis intime permix- 

 tae secerni possint , et quibus modis commixtae omnem soli varietatem 

 faoiant. Ostendit porro Cljymia illius alimenti naturam , quo praeter 

 aquas etaerem nutriantur plaatae , adieoque omnis fertilitalis et sterilitatis 



