ORATIO. 



II 



magis quam suae disciplinae rationem habent. Hi confundunt artificio- 

 rum descriptionem , seu technologiam , cum Chymia artibus conjuncta, cu- 

 jus finis est has illustrare, harumque culiores instituere ad intelligentiam 

 operum , non enarrare , quid singuli artifices proprie peragaat ; nee mirum 

 est hos ejusmodi opera, quippe non in suis officinis, sed plerumque in bi- 

 bliotheca conscripta parvi habere, cum ipsi diuturna experientia edocli, 

 suae artis munus et opus quovis docto homine longe melius sciant. Prae- 

 terea multarum artium descriptiones obscurae sunt et fallaces , quandoqui- 

 dem artifices multa alios celant, res aliis verbis nominant, esistimantes 

 se sua artificia taeri non posse, nisi vocabulis utantur nobis incognitis, 

 usitatis sibi. Contra institutum suum nostra disciplina tttetur, cum omnes 

 cognitos et perspecics labores ad certa principia et rcgulas reducimus, et 

 ipsas naturac leges accurate explicamusj hae enim certae sunt, immutabi- 

 Ics, et in omnibus artificiis eaedera; cum porro corporum vires eorumque 

 copulationes , quae certa ratione fiunt , describiraus et docemus , quid Jia- 

 tura ubique ferat ac faciat. Tum demum omnium in artibus laborum caus- 

 sae addiscunturj tum artificibus usurpatarum in operis rcrum natura nota 

 et clara fit ; tum contraria contrariis non miscebuntur et legibus naturae vim 

 inferre non frustra studebunt^ cavebitur denique, ne cum quemdam novum 

 et inexspectatum eventum videant , eum tamquara portentum habentes cum 

 patre LACTANTio dicant, 



Sublatum nihil est, nihil est extrinsecus auctum. 

 Nee tarnen invenio, quod in isto vase reliqui. 

 Quodfuerat, non est^ coepit, quod non erat, esse. 



Atque ab ejusmodi, quam adumbravimus, Chymia in plurium artium cul- 

 tum multum boni et lucri et redundasse olim et praecipue nunc redunda- 

 re, testantur earum historia et multarum nostris temporibus laeta et flo- 

 rens conditio apud eas gentes , quae Chymicos habent , qui in sua discipli- 

 na omnium consensu i-egnant, ac mcrito principes in arte viri dicuntai% 

 Nam cum multae artes antea non nisi a quibusdara populis excolebantur 

 et ipsis regionum finibus terminabantur , dum ceteris erant incognitae, et 

 cum utilissimae artes non nisi ad parvum hominum nuraerum pertinebant, 



B 9 nunc 



