,3 A. H, VAN rEn BOON MESCH, 



nunc Chymici suis opcribiis carum artiuin excrcitationem universalem red- 

 didcruiit et tamquam commune quarumvis gentium bonum constituerunt ; 

 ut qiiae ante quadraginta annos vcl in sola Anglia , vel in Francia , aut in 

 Germania peragerentur , nunc ctiam in nostra patria maguo cum rci pu- 

 Jjücae commodo perficiantur ; et ut ncque bcUis , ncquc mutatig, rerum pu- 

 blicarum conditionibus , neque vicinorum populorum acmulatione copia 

 omnium earum rerum careamus, quae ad nostrum victum ac cultum per- 

 tineant. Quid, quod communi usui fuit et nunc est illa Chymicorum in- 

 dustria , qua probarunt , non in solis Indus crescere plantas , quae dul- 

 cibus succis abundent , sed etiam nostras regiones alere plantas , c qui- 

 bus suavissimum saccliarum parari poterat ? quo invento non solum no- 

 slrls commodis prospectum est tempore, quo prohibebatm' lege Napo- 

 Icontica, ne ex Indiis ad patriam mcrces apportarentur , sed et agricul- 

 tura amplificata est, multique pauperes ab ignavia et inerti vita, et a 

 viliis cum bis proxime conjunctis ad laborem cjusque egregios fructus vo- 

 cati sunt. Quoties animum attendimus, A.A. H.H. ad tempora , qui- 

 bus maxime facta sunt et scientiae et communi usui utilia experimenta , 

 videmus profecto, plurima eorum praecipue ad illa pertinere, quibus omnis 

 Europa fere continuis bcllis exagitabatur , omniaque ad unius Iraperatoris 

 nutum ac libidinem scse accommodare videbantur; in quo agnoscimus Di- 

 vini Numinis benignitatcm , qua dura et inlolcranda cupidinis et ambilio- 

 nis inventa saUuiferis disciplinarum physicarum inventis aliquomodo com- 

 pensabantur. 



Verum A. A. H. H. nc existimetis , nos in artibus parum experientiiie , 

 certissimae rerum magislrae, et observationi tribuere; magni contra vel et 

 maximi ilias facimus, et proptcrca quidem laudamus Chymiae nostrae fi- 

 nem ; cum eadem hacc experientia et omnis observatio, quae exigui , cer« 

 te longe minoris fructus sunt, nisi bene intelligantur , ex ea inteliigi ea- 

 rumquc causscic deduci possunt. Sic, ut unum exemplum proferam ad 

 veritatem dicti coniirmandam , experientia docet, nounuUas tinctas materies 

 colores ccleriter amiltere ; hujus autcm iucommodi cauasas ostendit Chy- 

 uiia , deüniendis bac in re aeris , aquarum et luminis cfficacitate et poten- 

 tia , et aperiundo quomodo borum vires lemperandae sint, iisque pigmenta 

 longius resislantjt artem tinctoriam adjuvat et confirmat. Non negaraus etiam 



mul- 



I 



