ORATIO. 



»7 



[ 



genü cnlf as , homanitas omnesque animi generosi virtates ^ f amqjam va- 

 cuae et inaaes possessiones judicantur , quae nallum cum rei piiljlicae sa- 

 lute commerciutn habent. Nisi et Chymicus nimium illud utilitatls sLu- 

 dium, quo ad qaaestns humilitatcm omaia reierant-ir, ad cultam injCnii 

 nihil, in tractaada saa arte repudiet, ipse ejus progressas impcdit. Tarn 

 enim noslri labores in paucis rebus et non nisi ia iis vcrsantur , e qaious 

 fructus nobis aliqaos promictimus, dum cecerae uon cui'antar, qua merce- 

 naria opera re^'um nexus non intelli^antur, omnisque vera natiirae conteui« 

 platio et investigatio extinguitur. Et rcvera A. A. H. H. si in artibus inven- 

 ta , quae a physic's discipllnis prolecta simt , accnratius considcramus , vi- 

 demus pleraque oria esse ex ingeauo naturae studio et liberr.li artis tra- 

 ctatione. Nam n'si darcetus commuaem mstalloram naturam, quam 

 alii tamquam sterilem neglexerant , exqjisiyisset , stereotypis careremus ,• 

 quarum fundamentum darceti laboribus nitltar. Nisi scheelius na-' 

 turam acidi explorasset, qnod e sale fit, pestis ab Europa tarn feliciter 

 averti non potuisset, muliorumque morborum contagia liberius et diri- 

 us saeviissent ; nisi wattus et rümfordtius ingeniosissimis experi- 

 mentis ca'oris vira et naturam ostendere studuissent, neque pauperura mi- 

 seranda sors et fortuna modicis sumptibus emendari potuisset, neque for» 

 tasse in usum venissent instrumenta, quibas homiues a durJs et pecorum 

 laboribus liberati sunt , et navigalio aucta est et amp^iücata. Nisi denique 

 Pbjsici ma^netis vlm accurate definivissent , et nisi Astronomi suam di- 

 sciplinam excoluisscnt , Americam fuisse iuventam non facile credo. Ita- 

 que utilissima inventa proiecta sunt a veri non ab utilitatis studio , et 

 nata sunt ex obseryationibus ipsius disciplinae caussa, non ob unum ejus 

 usum factis. Quamobrem si Chymiara artibus conjunctam diligere pergi« 

 mus eique locum disciplinae et dignitate-n tribuimus , nee unquam oblivisci- 

 mur ejus fines proferri non posse n'si assiduis studiis et experiundi et 

 observandi diuturnitate , suo officio satisfaciet , finem suum consequetur ,- 

 adeoque patriae saluti civiumque commodis prospiciet. 



Sic dicendo de fine et officio illius disciplinae, cujus docendae provin* 

 cia mihi a Vobis, Perillustres hujus Academiae Curatores, mandata est, 

 simul significavi, quam ipse discendi et docendi viam tenendara putem, 



C et 



