COMMEÜTTATIO ad QUAESTIONEM THEO LO GIC AM. 7 



plicemque illius perfeclionem secundum nostrum considerandi modum designant. 

 Essentia quippe divina est unica tantum generalis perfectio, quae in se unum idem« 

 qne re ipsa est, sed quia pro diversitate objectorum diversimodo sese in operando 

 explicat, a nobis eliam attributa divina dislincte concipiuntur, et diversis nomini- 

 has explicantur , cum tamen si ad Daum respiciamus, unum sint, non tantum cum 

 ipsa essentia divina, sed et inter se. Distinctio ergo, quae fit inter essentiam Dei 

 ejusque attributa , ut et inter ipsa attributa, non procedit a parte Dei, sed a pait« 

 rationis et conceptus nostri." Haec de quaestione, an et quatenus proprietates di- 

 TJnae inter se differant, in medium prolata , sufEciant. Restat, ut de fundamento, 

 cui omuls proprietatnm divinarum distinctio saperstructa est, nee non de nomini- 

 bus, ad proprietates singulas designandas adhibilis, paucis dicamiis. 



Et duplici quidem ratione ad Dei cognitionem pervenimus , sive ab idea ad partes 

 desCfindendo, sive a partibus ad ideam adscendendo, h. e. analytica ac syntbetica 

 ratione. Analytica igitur ratio idealis sive rationalis dicenda est. Syntbetica vero 

 ex iis , quae extra Deum existunt, ad ea , quae Deo insunt, concludit. Et htc ite- 

 rum sive mundo in Universum contemplando ad Dei cognitionem ducimur, sive iis 

 contemplandis , quae Lom.ini prae ceteris rebus insunt. Quam quidem dupHcem 

 considerandi rationem ita commode distinguere possumus, ut primam physicam , 

 bane vero analogicam dicamus. « Nomina autem ad Dei virtutes designandas e re 

 humana desumta, et per similitudinem quandam ad Deum translata" (1). Quae ra- 

 tio, etsi vere est antbropomorphistica , ita tamen cum natura humana conjuncta di- 

 cenda est, ut, bac desumta, omnis deesset Deum aliquatenus nobis proponendi fa- 

 cultas. Qua autem via syntbetica ratio ad Deum cognoscendum ducat, facile intelli- 

 gitur. Aliä vero ratio pbysica, analogica aliä. Si enim naturae contemplatio ad 

 Deum nos eveyiit, imperfectiones , huicce naturae proprias, omittimus , atque sie 

 negando ad proprietates divinas , quae negativae dicunlur, cognoscendas ducimur, 

 Ratione autem analogica duce , non solum , quae meuli nostrae imperfecta sunt, ne- 

 gamus, omittimus, sed et quae remanent perfectissimo gradu Deo adscribimus, atque 

 sie, proprietatibus nostris perfectissimo gradu ad Deum transferendis , proprietates 

 positivas , quae dicuntur , aliquatenus cognoscimus (2). Nee vero ita est cogitan- 

 dum, ac si Indole nostra duce semper proprietates Dei positivas cognosceremus. Haec 

 enim ralioni qua nostras perfectlones Deo adscribimus repugnaret, quarum prima 

 est negationis ratio, altera vero emiuentiae. Accidere quidem polest, quod solum 

 inipeifcciionem omitteri possumus, sed hoc tenendum esse velim omnes determina- 



tio- 



( I ) Vcrbls usus suni Voederleinü last. Tlieol. C'irist. Tom. I. pDg 28a. 



( 2 ) \ iae negationis et tminenüae , quam praecipue philosoplii scholastici ingressi sunt, vestigia in 

 S, S. jam rtpeiimus , ^unl. XXIll. 19; Ps. XCIV. 9. 



