8 EVERIIARDI HEIKES SIKKES 



tiones posiiivas solummodo ab iudole nostra ad Deum transfern. Nos autem suramft 

 iure via inceJere negatiouis et eminenliae , demouslratione non iudiget, omnis enim 

 Del cognilio a ratione idearum fönte proficiscitur. Idea autem nil aliud indicat 

 quam cognitionem olijecti, quod nee internae nee externae ifiTcipixg sit oljjcctum. 

 « Patet tarnen, (veiba sunt C. F. Ainmon) (l), Dei, qui ab Omnibus natuia ab- 

 solutissima esse putatur , nalionem veram nee ab experientia et imaglnalione, iiec ab 

 ipso iutellcclu, sed a ratione, quae idearum fons et mater est, proQclsci debere." 

 Haec idea transce/identalis dicitur, spectans reale quid, quod intuitio non prae- 

 bet, a qua dislinguuntur ideae aestbeticae atque morales , quarum illae sublime, 

 pulcruni, hae vero aequitatem, jus spectant. Nosliis temporibus /. F. Friesius, 

 quem sequltur //. Planck (3), solummodo via negatioais incedit; singillatim haec 

 ■via nullo modo ad veram Dei notionem, ne ad. notionem quidem ducit , sed tantum 

 ad determiiiationes negativas. Daus vero bominibus Deus non est, nisi positiva ei 

 adscribaut atliibuta, iudolemque bumanitatis perfectam iu eo venereatur. 



Haec omnia praemittenda nobis videbantur, ut basia habeamus firmam in descri- 

 benda ac distinguenda Libertate atque Independeatia diviaa, Basia firmam habea- 

 mus oportet, cum viri docti in nulla re magis inter se dissentlant, quam in descrl- 

 bendis atlribalis divinis. Ner, profccto mirum nobis videatur oportet. Ab Aristotele 

 inde usque ad tempora nostra indolem humanam perscrutari studuerunt Pbllosophi, 

 nee adbucdum philosophorum dissiilia sunt composita , sed lis semper adhuc est sub 

 judice et fortasse semper sub judice erit. Hie (4) cum facultatem humanam in tres 

 partes, cogitandi , sentiendi atque voleudi facultatem dividit, ille (5) legibus logicis 

 contrariam divisionem declarat. Hie intellectum a ratione discernit, ille conjungitj 

 alii hanc, alii aliam rationis, sensus, liberlatis definitionem laudant. Quodsi in Ixu- 

 manis, quid jam obtinet si ad Deum nos evebamus, cujus idea tarn excelsa, tarn 

 sublimis est, ut menteni nostram fere perturbet? Inde et ne unum fere est attribu- 

 tum divinum, in quo definiendo omues Tbeologi plane eonsentiuat. Hie (6) omni- 

 poteuliam ab omniscientia discernit, illo haec attribula non diversa habente ; ille 

 sapientiam ab omuiscienlia dlsjungit, bic omnlscientiam sapienliam esse docet. Eun- 

 dem dissensum in proprietatibus illis qure bic in ceusum veuiuut definiendis obser- 

 vamus. Kon postulatis harum deüuitionum seriem, quam conscrlbere mihi est mo- 



( I ) C. J". Ainmon Summa Tlieol. Christ, pag. 63 eJit. 3 ' 



(i) J. Fr- Fries Nene Kritik der Veraiinft, Tom. It. pag. sSff sqq. 



(3) li. rianck Kurzer Abriss der Philoso^.}lIscllen Religionslehre pag. 37 sqq. 



(4 ) Haue divisionem proposiiisse F. V. Bdiihard in Systemate Elbic. Christ. (Tom. I. §. 25.) constat. 



(5) IK. T, Krug Fnndainenlal-pliilosophie pag. >^g sqq. Efusdera : "Versuch einer neuen Theorie der 

 Gefühle und des sogenannten Gefühlsvermögens, Rcgiom. 1S23. 



(6) Fr. Schleiermacher der Christliche Glaube Tom. I. pag 298 sqq. 



