10 E V E R H A. R D I HEIKES S 1 K K E S 



sc, sed saeplus iios quomiiius exprimamus impediri. Ratio autetn Luniana intima 

 peisijlcere cupit, üniuim assefjui tenlat inüultum, uiide haue diciloueai iudcpeu- 

 dentiae negalivain Scholastici niularuiit, eique diclioncoi supposueniut posilivam , 

 ^seilatem scilicet , ut claiiorcm magis([ue pei-Iectam liujus propiietalis divinae sibi 

 conipai'arent noliliam. Haec vero vox nobis improbanda videlur , cum disscnsus 

 inier uotionem vocemque observetur. Quid quaeso juvet, positivo vocabulo expri- 

 mere velle quod nullus homo , ne angelus quidem inlelligit? Nonne res obscurior 

 inde fiat oportet, vocabula cum notionibus sl nou conveuiant? Locus revera liic 

 obtinet. Quis rei ignarus hac voce audita non putet, nos velle , Deum se ipsam 

 fecisse, quasi antea non exstitisset ? His vocibus nos abstineanius , ac nostram in- 

 telligendi imbecillilatem prolitentes , htc de Deo disseramus negative. Cum coguilio- 

 nem biijus proprietatis methodi syutheticae parte pbjsica nobis comparaverimus, in~ 

 depeiidentia physica dici commode potest. 



Hie vulgo subsisluut Theolugi. Nos autem cum contemplationem mundi physicam 

 »b analogica distinguimus , iutcrpretemar oportst au lalius sit exteudcnda iadepen- 

 dentiae notio. 



ITomo e duabus retus, sibi repugnantibus , constat ; pars est naturae , Dei est genns. 

 Ratio ei inest , facultas diviua,quae eum ab animalibus brutis distiuguit. ei contra, ut 

 Scnecae (i) rerbis utar , cum Dlis est communis, quae ratioae coguosceudi atque 

 agendi absolutum appetere Icatat, cum leges logicas , quae absolute verae sint (ra- 

 tio Tlieoretica ) et voluntatis leges, quae absolute sint bonae (ratio Practica) propo- 

 nit. Hac ralione nititur facultas , Überlas bumana sive moralis dicta , qua praeditus 

 homo naturae necessitatem respuit , uec ejus vi ad agendum cogi patilur, sed na- 

 turae coactione exclusa , volunlatem suam determiuat secundum ratiouis e^ata» 

 Praestantissima profecto bominum est facultas. Hac enim adhibenda suam cuöi 

 Ente supremo simiütudinem ostendit. Haue vero facullatem mirificam, qua ho- 

 mo, ceteroquin naturae necesiitati subjeclus, iu alium mundum, huic e diametro 

 opposilum enititur, ei inesse, quid est quod demonstremus ? Oui liber esse vult • 

 non indiget demonstratione matheuiatica j banc autem facultatem agnoscere noled- 

 ti persuaderi non polest se esse liberum; nulla enim hujus facultatis ei est notio, 

 cum nondum adbibuerit. Nonne quaestione, ac dubitatlone confirmat se esse ser- 

 •vum , naturae necessilatem sequeutem ? Re tantummodo et factis oslendi potest, re 

 factisque omues , qui bomines esse voluerunt , ostenderunt , iis inesse factdtatem illam 

 diviuam (2). In bis supra dictis libertatis nostrae essentiam constare , F, V. Rein- 

 hard 



(t) Senecae Epist. XCII. 



(2) er. lociim egregliiiu qui occurrit in Oralionlbus Sacris T A Clarissii, vUi beati, ebeu! nimis 

 niature nobis erepli, pdg 80. med. 



