i6 EVE R II AUDI HEIKES S I K K E S 



Si et verum est, quoJ statnit Kantitis , «ÜTO!/0|[t;«i/ hominibus esse adscribendain ,' 

 tliesis nostra , legem moralcm nobis insitam ad Dcum liberum crcdcndum nos red- 

 dere propensos, haiidquaquam infringitur. Sed dubitare liceat, niim verum sit , ho- 

 niinem reveva esse ai/TOiOfiov- Uiidenam tandem consensus ilie admirabilis in re om- 

 nium gravissima , cum in celeris rebus homines viilgo disseiilienles videmns ? Nonne 

 credendum est, ita ens quoddam indolem nostram instruxisse , ut necessaria ratione 

 nee vero libera ratio practica leges praclicas pronunciet? Praeterea jure e Kan- 

 tio petimus, eadem ratione eum cogilandi legum originem derivare. Quod autem 

 cum nullus affirmare audeat, nullam videnms rationem , ob quam in ilia minus, 

 quam in bacce legislatione simus iTspovofiOl. Hoc aulera cerlo est certius, ita sese 

 habere rationem nobis iuditam, ut leges promulget , quae iibicunque terrarum ean- 

 dem -vim habent, quarumque vis nunquam polest infringi. Undenam ratio illa prac- 

 tica originem suam duxerit, jure quaerimus. Quam autem a iiobismet ipsis repe- 

 tere, absurdum, esset. Facultates enim sive subslanlias creare, nostrum non est. Om- 

 nis creatio, a nobis procedens , mediata est, sive derivativa. Ipsa niateiia ad rem 

 producendam aliunde nobis est data. Inde facultatem illani leges morales produ- 

 cendi, ab alio cnte repetimus, et quidem a Deo libero. Quod quidem cum saltüs 

 speciem ostcndere posset , rationes, ob quas ita statuimus, reddendae sunt. Tenen- 

 dum seil, est, in homine inesse sensum quendam, quo Deo conjunctum se sentit. 

 Indc Deum sibi pioponit judicantem , vindicantem ac remuueranlem , qui legi mo- 

 ralis obedientiam praestitit sive negavit. Multi pbilosophi ac TLeologi ad discipli- 

 nam nioralem Studium adbibentes, ita hoc senserunt , ut conscientiam , judicem ia- 

 tcinura, dixcrint inclinationem illam , qua Deum cogitamus , omneni actiouem nos- 

 tram contemplantem , quaque cogitatione permoti voluntatem nostram determinari 

 patimur , ad quos Tlieologos prae omnibus referendus est Ilbistr. F. V, Keinhar~ 

 das ( 1 ). Quamquam, quominus hancce definitionem nostram faciamus, rationes 

 proLibeiit, negari tarnen non potest, quin Deum nobis in omni actione propona- 

 mns , quae niornleni nostram condilionem spectat. Qui quidem seusus cum historiä 

 teste universalis est, omuisque veritas sensu quodam, qui veritatis sensus noraine 

 possit ornaii , nititur, nullum videmus causam, quae nos vetare posset, quin con- 

 scicnliae vocem male intellectam babcie oporteret. Lex moralis igitur ad Deum da- 

 cit, cui libertas spontaneilalis adscribenda est, lege morali sanctum repraesentanle 

 auttortm, ab omni vitio ac immunditate longe remotum. 



Sccundo loco provocare liceat ad ipsam nostram libertatera , ut Deo Hbertatem 

 vindicemus. Quodsi libertas, sive facultas, secundum ralionis effata agendi bomiui 

 adscribenda est, Deus exislit übertäte pracditus: illa autem tegata , certum quid de 



hac 



(i) /". V. Ueinhard System der Clirisll. Moral; Tom. I. pog. 192. 



