54 EVERIIARDI HEIKES SIKKES 



dentia sit. Hujus initiam et hoc loco innuo, si eam relative necessarlam dicam ; 

 ratio enim, ob quam ita sit, partim quidem ei est indita sua vi (tunc eam libertatem 

 appellamus ) ; partim autem non ita (tunc eam dicimus dependentiam). 



Hisce praemissis , ad absolutam Naturae Divinae necessitatem iuterpretandam pcr- 

 gamus. Via solita iucedeutes , Deo negamus rerum impei-fectiones. Quid jam 

 liac rerum imperfectione suppressa , invenimus? Relativa necessitate ncgata , Deo 

 rationem , ob quam ita sit, nou inditam esse vi aliena , habemus. Ilacce determi- 

 natione negativa in posilivam mutata procedit, illum habere rationem, ob quam 

 alio modo esse uon j)0ssit , sua vi. Quae relativa necessitas cum duplex sit , physica 

 atque moralis, necessitas absoluta itidem est duplex. Esset ergo ea, de ente dlvina 

 determinatio , cjua non alio modo existere ac velle poasit , quam exislit ac vult ; 

 cum omnia sit sua vi , voluntate sua ( l ). 



Nolione, uti spero, satis accurate enucleata, relationem , quae hanc iater et Li- 

 bertatem divinam intercedit, videamus. Egregia profecto Facultatis est quaestio : an 

 tolli possit species pugnae? voces enim dissentiunt, notiones non ita. Tantum ab- 

 est , ut sibi oppositae sint, ut potius una conürmet alteram, imo Libertas divina si- 

 ne absoluta Necessitate, recte inteilecta, ne cogitari quidem possit. flaecce uimirum 

 Necessitas non est coactio quaedam , quae Deam impellit,ut ea i-alione existat ac velit, 

 qua existit ac vult; quod , si verum esset, omuis libertatis diviuae notio profecto vana 

 esset vel nuUa. Notio autem necessitatis longo alia nos docuit: haec eiiiiu omnem 

 rerum creatarum imperfectionem ab eo removet. Cum jim contenderimus , Deuin 

 aho modo existere et velle non posse, interpretandum est, qua jam ralione existat 

 ac velit? Htijus autem quaestionis solutio jam in praecedentibus est proposita. Cau- 

 sam, existentiae ac voluntatis habet a se h. e. Dens est independens. Necessitas et 

 Independentia arctissime iude conjuncta est, Uli Vir summo vener. J.i>an Voorst (2) 

 rectissime adnotavit : « Naturae independenii propria est Necessitas." Ubinam 

 autem pugua inveniatur, me non videre lubenter conüteor (3). Cogitetis, quaeso, 

 Deum esse relaiife necessarium, — una cum ejus independentia pliysica libertas me- 

 taphysica sublata esset, penderet ex aliquo, alius esset libertatis divinae fons , volun- 

 tatis causam haberet ab alio; Deus non esset über, nisi absolute esset necessarius. 

 Quibus fortasse haecce opponantur: «Ex dictis sequitur , libertatem metaphysicam ab 

 absoluta Naturae Divinae necessitate non esse distinguendam. Quamobrem tarnen 

 variis diversisque utimur nominibus , ad unam eandemque proprietatem indicandam? 

 Quare Independentiae divinae Necessitatem addimus ? " Accurate si revideas , quae 



ia 



( I ) C. Fr. Boehme die Lehre von den Göttl. Eigenschaften psg. 118, 

 (3) y. van Voorst Compend. Theol. Christ, pag. 25. fin. 

 (3) Cl, Soehrne Lehre von den Göttl, Eigenschaften pag. 120, 



