COMMENTATIO ad QUAESTIÖNEM THEaLOGICAM. 5/ 



Quid jam sit necessitas ük interna, expositione uteriore non indiget. Nemo est 

 quin videat, illam esse hominis proprietatem, ofua deliberato consilio (reverenliä 

 erga legem moralem sive Jegis ipsius auctorem) haud alia ratione , quam secundum 

 rationis dictamina -vult atque yoluntatem exequitur. Cum autem necessitas illa hu- 

 mana sit, non est, quae infringi non possit. Uti ad Irbertatem lente est perve- 

 niendum , sie et internae necessitalis homo paiticeps fieri polest. Arbitrium autem, 

 quae libertatis est conditio, cum uunquam nobis inesse desinat , e necessitate illa 

 egredi possimus, necesse est. Necessitas igltur nostra bypothetica est, 



His praemissis ad veram internae necessltatis divinae notionem facilJime perveni- 

 tur. Via incedenles solita , impeifectiones nostrae necessitalis internae tollimus, gra- 

 duque perfeciissimo Deo adscribimus necessitatem. Nostra necessitas cum bypothe- 

 tica sit, in Daum translata, absoluta esse debet. Arbitrium enim cum Deo dene- 

 gandum sit, necessitas divina ita comparata videtur, ut prohibeat , quomiuus Deus 

 voluntatem suam alia ralione determipet atque exsequatur, quam facit. Necessitas 

 ergo divina hoc esset attributum divinum, quo Deus OptimusJMaxlmus nee cousilia 

 alia facere, nee alia Teile et efEcere possit, quam ea quae vult atque efficit. 



Notione enucleata , meuti nostrae ne pugnae quiiJem species necessitatem iiuer ac 

 libertatem diviuam obversatur. Necessitas illa interna in iutellectu divino fundata 

 est (l). Hie autem cum falli ucquit, Deu'que res alio modo cognoscere con potest, 

 quam revera sunt, electio divina necessaria dicitur. Longe abest, quin coactioni cui 

 Deus subjiciatur, ita quidem ut hac Necessitate Deo adscribenda , omnem coaclio-' 

 nem ab eo removeamus. Ipse Dei inte'lectus, sapientia, ratio divina ejus est funda- 

 mentum ; ex ipsius Doi essenlia, nee ex alicna vi haec necossitas pruHuit; ipse Daus 

 Lancce sibi praescripsit normam , nee ea desistit, cum ratio ac voluntas in Deo non 

 solum arctissiirre coii*jiincta sed et tmu'm ideraque est.'' Qiii Ver'o putet , hoc verae 

 esse libertaiis, quod ex arbilratu agere pojsumns, hocce arbitrinm, hanc indifleren-, 



tiae llberlalem Deo inesse operiere dtbere, si über diceudus sit, simul autem 



videat, divinam electinnem necessirinm esse, contrariumque esse impossibile , pug- 

 nam certe videbit libertatem inter necessitatemque divinam. Cui vero sie persua- 

 sum est ut libcre agat , si secundum ralionis dictamina agat, moresqiie suos mode- 

 retur , et hisce convenienter ; jam in Deo tarn perfectam videt facultatem , ut alio 

 modo agere non possit, valde profecto laetabitur, omnemque fidem in Deum repo- 

 net, qm semper vult Optimum sapientissimumque , et in eo venerabilur libertatem , 

 qui « nihil omnino facera potest, nisi quod Naturae divinae plane- sit eonsenta- 



neum.'* 



( 1 ) Cf. G. C. Knapp VorlesuDgen über die Christi. Gkubenslebre. Halae 1827, Tojb. 1. pag- 169. — - 

 & G- Bretschneider Handb. Tom. L pag. 421. 



E-5 



