COMMENTATIO ad QUA.ESTIONEM THEOLO GIC A.M. 4i 



de Deos, de eorum impolentia bomines juvandi, querentes audimus vicissimqae au- 

 dimus homines de talibus Dils querentes, q'ios , ut auxiiium iis praebeant, frustra ad- 

 eunU 



Numina cum videas durls oLnOxia fatis , 

 Invidia possis exonerare Deos ( i ). 



Egregie "profecto taue fictionem poeticam refutavit JBalbus , VhWosophMS Stoicus, 

 quem Cicero (2) ita disputantem inducit t u Non est natura Dei praepotens et ex- 

 cellens, si quidem ea subjecta est vel necessitali vel naturae, qua coelum, maria , 

 terraeque rcguntur. Nihil autem est praestantius Deo. Nulli igitur est naturae obe- 

 diens , vel subjectus Deus." 



§. 2. Heraclilus-t Leucippus , Democritus. 



Heraclttus, Physicus dictus, omnem Dei libertatem sustulit , necessitatemque 

 fatalem liujus loco induxit. Ex elementis (5) testimonio ignem habuit Deum. 

 Hie perpetuo versabatur fluctu ( pcy ) , ita tarnen , ut necessitali fatali ( eJßxp- 

 ftJvj)) esset subjectus. Ex boc autem igne omnes res originem duxerunt. Leges 

 humanas ab eodem principio ( xohcg xat öelog i^öyog ) repetens , omne bonum inter 

 malumque discrimen sustulit: necessitate enim omnia eJEciuntur (4). Suadente Ci- 

 cerone (5), <f Heraclitum quouiaoi, quid diceret , intelligi noluit , omittamus,'' 

 Leucippus vero ac Democritus obiter memorandi sunt, quia auctores philosopliiae 

 jcorpuscularis sive atomisticae habeutur. Eorum opiniones consujnmavit Epicurus , 

 cujus sententiam in sequentibus recensebimus (6). 



§. 5. Epicurus, 



Philosophiae atomisticae sive corpuscularis semlna a Leucippo , Democrito , aliis , 

 lam sparsa, non hoc consilio jacta sunt, ut omni carerent fructu, sed homiai, in- 

 genio noa saiis se commendanti , relictum mansit opus, ut nova forma hancce philo- 



so- 



( I ) Martialis Epigrara. Lib. IX. 87. 



(2) Cicero de naU Deorum Lib. II, Cap. XXX. 



( 3 ) Clementis Alexandrini Protrept. Cap. V. p. 55 '■ tö j-D/j 0£ov iru^fariv "Tawayoj — _ x«? ö 

 ■"EyOTKi« 'üfdx>faoq. Aristot. Metaph. IV. 5. de Coelo III. i. Plutarchus de Placitis Fhilos. I, 27 , 38; 

 Cicero de Fato Cap. XVII. Senec. Ep, LXIV- 



(4) Aristot. Pbys. I. 2, 3. 



(5) Cicero de nat. Deor. Lib. III. Cap. X^V. - , 

 (■ßj Ceterura de his omnioo couf. R, CudwoTihi System. Intell. S. I, II, . ^j^ 



F 



