COMMENTATIO ad QUAESTIONEM THEOLOGIGA.M. Si 



k quid ; hoc enim sublato nlLil sujjerest , deböt esse in se. Hoc autem infinitum 

 esse debet, cum naturae suae necessitate esistit (i). Sic habemus Deum esse in- 

 finilam extensionem, quae quidsm extensio non ita est cogitanda , ac si esset ma- 

 teiiale quid, sed tanhim « quod intellectos de substantia percipit , tanquam ejusdem 

 essentiam constituens." (2) — Praeterea n per se concipitur , h. e. in Deo datur 

 idea tarn ejus essentiae , quam omnium, quae ex ipsius essentia necessario sequun- 

 tur; Deus enim ideam siii ipsius ' sive essentiae suae sibi formare polest; — pos- 

 se et esse in Deo sunt identi'ca: öinne id j ' quod in Dei potcstate est, necessario 

 est." (5) HIc autem conceptüs, haec idea, haecce cogitatio, eädem ratione uti exr 

 leusio, infinita esse debet. Sic habemus, Deum esse cogitatiQnem infinitam,, Haec 

 attiibuta aeterna sint oportet, ex Dem. Prep. XIX, codj, cum Def. NUl. Lib. I, 

 Elh. patet. Haec attributa simtil sumta substantiam (4) disit, quae in se est, et 

 per se concipiiur : hoc est id , cujus conceptüs non indiget conceptu alterius reij 

 a quo formari debet. Quacum nolione si conjungeret liberlatis notionem , haecce 

 piocederet Dei definitio (5): « Deus] est ens absolute infinitum, hoc est, substan- 

 tia constaus infinitis attributis, quorum unumquodque aeternam et infinitam essen- 

 tiam exprimit." . . , 



Ab hac doctiinae de Deo S'pinözlsticae pröponendae ratione, multi discesserunt, et 

 necessarie quidem , cum cleßnitionem substantiae perverse sint interpretati. Praesto est 

 über fV. T.Krug, cujus versioni Belgicae titulus est: de leer der GodgeleerJieid , of 

 wijsgeerige R.eUgieleer. Facili quidem modo hie intelligere fingit Spinozae systema.' 

 « Watechter ," sie loquitur, « het Spinozislischis Pantheismus of het Spinozismus , in 

 ■het bijzouder, aangaat, zoo is hetzelve bovendien op een geheel -willekeurig aangenomea 

 Legrip van zelfstandigheid gebouvfd. Onder zelfslandigheid namelijk, begrijpt het 

 voornoemda stelsel iets, hetgeen door zieh zelf noodwendlglijk bestaat , en leidt 

 daaruit af, dat er slechts eeije waarachlige zelfstandigheid, God , aanwezig is" etc. 

 Nlsi omuis fallor, hlc philosophus noster fallitur. Quaenam tandem in substantiae 

 deünitione de existentia necessaria agunt? Agit de t^ esse in se , et concipi per se. 

 Quae de cadsä sui? Nonne Spinoza, si de causa sui loquatur , semper est usus dic- 

 tione, naturae suae vi existere ? Num esse in se et concipi per se Synonyma sunt? 

 Num haec Synonyma in definitione occurrere debent? Sed praeterea definitionem 

 substantiae exprimere nolle aseitatem, patet ex Demonstr. Prep. VII. Lib. I. Eth., 



ubi 



(i b, I. Eth. Prop. Vni. 

 <a) Lib, I. Eth. Def. IV. 

 (3) Lib. II. Elh. Piop. IIL Dem. 

 - (4) Elh. Lib. L ■ . - .{.ps Oßt .§"1 .1 .- 



(5) Elh. Lib. L Def. VI. :/\ ■ ;. ^ • , „ V -" 



