55- E V E R II A R D I fl E I K R r, S I K K E S 



fle perverse piitamus, nobis facultatcni iaesse , qua volantatcm determinamus secnn- 

 dum rationis dictamina. Cogitandi modus cum necessarius sit , volunlas noslva de- 

 terminatur ; de libertate sermo esse non potest. « Res quac ad aliquid operandnm 

 delermiuata est , a deo necessario sie fuit dcterminata ; et quae a deo non est dc- 

 terminata, non potest se ipsani ad operandum determinare C I ^« — « Res , a deo ad 

 operandutn determiuata , se ipsam indeterminatam reddere non polest (2)." — 

 « Quodcunque sinculare, sive quaevis res, quae finita est, et determinalam lialict 

 exislenliam, non potest existere , nee ad operandum determinari , nisi ad exislcii- 

 dum et operandum determiuetur ab alia causa, quae etiam finita est, et detiTaii- 

 natam habet existentiam: et rureus, hacc causa non potest etiam existere, neque ad 

 operandum determinari, nisi ab alia, quae etiam finita est, et determiuatam habet 

 existentiam, determinatur ad existendura et operandum, et sie in inünitum. Res 

 finita, modus, sequitur ex altributo niodificalo, niodiüeadone finita, a determinala 

 causa. Haec denuo ab alia, et sie in infiniium (3)." — « In meute nulla est abso- 

 luta sive libera voluntas ; sed mens ad hoc vel illud volendum determinatur a causa, 

 quae etiam ab alia determiuata est, et haec iterum ab alia , et sie in inlinitnm (4). 

 Mens certus et determinatus modus cogitandi est, adeoque suarum actionum non 

 potest esse causa libera , — sed ad hoc vel illud volendum determinari debet a cau- 

 sa , quae etiam ab alia determinata est, et haec iterum ab alia etc (5)." 



Inde omne discrimen bonum inter et malum tollitur. Judas et Johannes , Nero 

 ac Titus nomina sunt Synonyma. «Bonum et malum quod attinct, nihil eliam 

 positivum in rebus, in se seil, consideratis, indicant, nee aliud sunt praeter cogi- 

 tandi modos , seu notiones, quas formamus ex eo , quod res ad se invicem compa- 

 ramus (6)." « Per honum id intejligam, quod certo scimus nobis esse utile (7)." 

 «r Per malum autem id , quod certo scimus impedire , quo minus boni alicujus si- 

 mus compotes ( 3 )." 



Spero , fore , ut sufficiant, quae de perversa libertatis divinae notione Spinozisli • 

 Ca , nee uon de erroribns , qui inde prognati sunt , iu medium protulimus. Sic Spi- 



no- 



( I ) Elh. L;1>. I. Prop. XXVI. 

 (2) Elh. Llb. I. Prop. XXVII. 

 ( 3 ) Eth Lib. I. Prop. XXVIII. 



(4) Eib. Lil). II. Prop. XLVIII. Couf. et Prop. seq. Ex hoc iteiiun sponte corollariiim proccdit, 

 Toluntatem et inlellectum iraum idemque esse. 

 ( 5 ) Dem. Prop. XLVIII. Lib. IL Etil. 

 ( G) Elh. Li]). lY. Praef. Ex edit. Vcaüi, pag. ao». init. 

 ( 7 ) Eth Llb. IV. Def. I. 

 (8 ) Eth. Lib. lY. Def. IU 



