C M M E N T A T I O Ä S T R N O M I C A. ,4y 



cilm attingere maluissem. Etenim cum id a Vobis, Viri Clarissimi! in qiiaestione 

 Vestra i-ogatum esset, ut de praecipuis accuratissimisque mellioJis ageretur , equidem, 

 si reliquas , quae praeterea in promtu sunt, omaes explicavissem , quoniam, me ju- 

 dice, aequali praestanliae laude carent, tum ad ipsam quaestionem minus attendisse 

 \iderer, tum etiam (namque fatebor) iiaud exiguum meo labori onus addidissem. Ce - 

 terae enim , quarum maxima pars in secundo genere versatur, tarn implicitae sunt 

 et intricatae, ut primum prolixo opus sit calculo in formulis termiaalibus eruendis , 

 tum vero ipsae hae formulae omni simplicitate atque ulilitate adeo destitutae sint. 

 Quod aliter evenire non poluit, cum in duabus aut trlbus plerumqne observationi- 

 bus extrameridianis versentur; atque in tribus pluribusve trianguHs sphaericis, ubi 

 pauca dentur , ignota , quae inde definienda sint , baud sine magno labore reperiri 

 possinC. Sensit istud Vir Gl. A. G. IV. Krafft: namque « trigonometria sphae- 

 « rica" inquit « ancillatur et subservit astronomiae , sed ita tarnen subservil, ut 

 <( saepe ofEcia debeant extorqueri. Factum quidem jam diu est, ut in singulis 

 « triangulis spbaericis solveudis nihil ampliiis requirere possit aut necessilas aut 

 « commoditas; verum, si non ex unico, sed ex aliquot inter se connexis ejusmodi 

 « triangulis pendeat, quaesitum, tum plerumque omnia nodis ita inter se eontortis 

 « laborant, ut si vel maxime detexeris callum , quo adiri quaesitum possit ,] accuses 

 « tarnen molesliam in obeunda via saepe non exiguam." (* j Et tarnen liae molestiae 

 neminem , opinor , deterrebunt, qui viderit , multiplicem usum aliquod probl'ema babi- 

 turum esse. Sed hoc ipsum id est, quod in iis maxime desideretur. Ita v. c. in no- 

 bilissimo problemate Petropolitano declinatio una cum latitudine et angulis borariis 

 e tribus altitudinibus et intervallis investigatur. Quantae utilitati tibi hanc decliaa- 

 tionem fore putas? Num hoc agis , ut inde catalogum Piazzinum aliumve corri- 

 gas ? (-[-) At vero istiusmodi problemata doctrinae campum exhibent, in quo vi- 

 rorum doctorum ingeniis longe lateque evagari , et analyseos subtilissimas artes , qui- 

 bus pollent, explicare licet. Quapropter cum eorum explicatio hujus commentatio— 

 nis iostituto parum mihi convenire videatur , qui baec problemata cognoscere eu- 

 piant, hos ad dissertationem Tuyllianam , et auetores in ea (p.g» lo») diligenter 

 collectos , amaudamus. 



§• 12. 



Enimvero omn's hae methodi , de quibus disseruimus, pure sunt jastronomieae ^ 

 qnippe quae 1 eferuntur ad astrorum observationem» Sed alia via est, qua possit alt- 



(*) Comment. Acad. Scient. Imp, Petropol^ IV. 1723. »lo, 



(t) Ytomnioo Cl. Gauss apud von ZaCh, Uonatlt» Corre^. i8o8| Oetob. 17> 



