C O M M E N T A T I A S T R O N O M I C A. 4g 



PARS POSTERIOR; 



COLLATIO UETHODORUU. 



S. 1. 



Jn altera commentationis meac parte id experlus sum, quod ante me fortasse pleri- 

 que , quanto difficilius sit judicare, quam enarrare; et praecipue quid differat, varias 

 methodos , quibus in astronomia reperiatur aliquid, ordine exponere et easdem inter se 

 juste conferre. Quapropler ut in priori parte methodos , quae mihi varios evolventi 

 libros maxime placebant, quantum potui, succincte et breviter explicavi, novi autem 

 me nihil afferre memini , ita in hac parte dedi operam , ut e virorum doctorum judiciis 

 diligenter colleclis atque collatis inter se haurirem aliqiiid , quo meum ipsius Judicium 

 de cujusque methodi praestantia regere possem. Qua in re saepius concordiam horum 

 virorum judiciorumque consensum admiratus sum , quem minus ex alia quadam viliori ' 

 causa, quam- ex ipsa argumenti indole repetere volui; Nam quod in historicis fieri 

 ■videmus , ut in enarrandis factis fere conveniant , in dijudicandis autem virorum meritis 

 facinorumve ■valoribus plerumque toto coelo distent, id , opinor , hanc causam habet, 

 quod ex iisdem quidem temporis monumentis , salvd fide, non nisi eadem hauriri 

 possunt , in diversis capitibus vero rarissime unus idemque sensus invenitur, — Sed 

 in rebus matbematicis et astronomicis, in dijudicandis et comparandis variis methodis, 

 non potest tanta occurrere sententiarum discrepantia : neque enim , ut historici suis 

 opinionibus suoque decori bonique sensu facinora heroum metiuntur , sie nobis in ma- 

 tbematicis non eadem judicii norma est; sed quae htc in comparandis invicem 

 jnethodis Judicium regunt, non a sensu illa, verum ab ingenii perspicacitate pendent , 

 ut , ubi bene cujusque methodi naturam intellexerimns, Judicium de iis extemplo 

 paratum et omnibus idem sit. Quid? si methodus aliqua requirat , ut decem logarith- 

 mos evolvamus in tabulis ,. alia vero, ut viginti , nonne consenlient omnes , illam ca/cu/i 

 hreviiale praestare ? Sin vero haec methodus semper exacte quaesitum exhibeat, in 

 illa vero pro duobus minutis sponderi nequeat, an quisquam negabit , hanc metho- 

 dum, quod ad eventüs rigorem attineat, illi longe praeferendam esse ? Ita si, iis- 

 dem positis, de mequaeras, utra tibi methodus eligenda, sit,, ante.if^ihj.ex te.quaere- 

 xe lic^at, qua coinditioiie fruaris , uirunj mafiiverserjs, tan, terra, meridiani mensuram 



G ' ti- 



