56 GERAUDI REGNERI FOCKENS 



§. 4. 



Seqiiilur alterum Caput, in quo methodos, P, I. explicitas, ad exameti revocatiirl 

 et, qua re quaeque prae ceteris excellat, indicaluri sumus, — Ordiatnur a methodo 

 meridiana. 



Metliodus, qua ex altitudiue inevKliana stellae latitudo reperitur, procul dubio 

 omnium simplicisslma est habenda. Itaque ab anliquissimis iade temporibus ad bunc 

 usque diem haec metbodus ab omnibus aslronomis, tarn mari quam terra« frequen- 

 ler inslitula est. — Terra quidem observatio plerumque boc modo fieri solet. Qua- 

 drans vel circulus exacte ponitur in piano circuli meridiani, et, ubi Stella planum, 

 illud transit , altitudo mensuratur. Instriimenti positio variis modis determinari, 

 tentari, corrigi , aut deviationis effeclus supputari potest. Tota res eo redit, ut, ubi 

 Stella lilum tubi verticalem secet, angulus borarius sit = o. Itaque semel tempas 

 culminationis Computatur (quod, si horologium siderale bene correctum babes , 

 est =r AR stellae); atque boc tempore si axis tubi, piano cIrcuH parallelus , stellam 

 ferierit , iiistrumentum bene positum erlt : quo fncto post, dum liaecce positio 

 nianebit, observationis boram cognovisse non opus est, cum instrumentum ipsä po- 

 sitione suä culminationis tempus indicet. Atque binc intelligitur, quo sensu dici 

 possit, in observatiouibus mei-idianis temporis cognitionem non requiri. Sin vero 

 instrumentum babueris mobile, quod terra saepius, mari semper evenit, aut astrum 

 oculo sequeris , douec allitudinem mutare desinat, et baue allitudinem merldianam 

 esse censcbis ; aut nirsus culminationis tempus ante corapuLaium exspectahis. (') — 

 Fx allitudine observata, correctionibus neces'Jariis adbibitis, vera reperitur altitudo 

 niciidiana. Apparet, baec in sole planelisqiie aeque valere , atque in Cxis, et, de- 

 cliuaiione cognilä , iiullo negotio latitudinem inveniri. — Jam vero omnium insignio- 

 rura astvorum declinaliones incredibili curü tantäque verosimilitudiue defiuitae sunt, 

 ut, si ab infcriorum classium slellis et a planetis abstineas, quibus uti non opus sit, 

 tuto iis credere possis. Sunt tarnen in bis insignioribus etiam aliis aliae longe certius 

 determinatae. Sic in « et ß ursae minoris , quarum positio postremis tempori!)us 

 niillies accurale observata est, nulluni bujiismodi Vitium conimilti potcrit, et omnino 

 in triginta sex stellis , quas Grenovicenses sive Maslelynias appellant, boc Vitium ad- 

 Diodum exiguum erit. Pluriraum autem polarem adhibent, eaque in observationi- 

 bus gravissimis usi sunt, qui terrae ambitum ultirais bisce temporibus investigarunt. — 

 öaepissime quoque Stellas zenitbales usurpare solent, quae , si ad refractioneni at- 

 teiideris, band dubie praestant, verum et difliciiius observantur, et errorum in de- 



ten • 



(*) Bohaenbergcr, I. 1. 23i , 248, 563. 



