6o GERARDI REGNERI FOGKENS 



ut quodlibet astrum in transilu per aliquod tempus occiiltetur , dein vero ad oce»- 

 sum usque plenä luce fulgeat. Itaque, si laliluclinem ex oljservalione nieiidiaua 

 derivare volueiis,saepeDumero jmportunä coeli sacvitate proposilo frustraberis. Teirä 

 quidem iiicommodiitn , quod hinc cu'itur, iion adeo magnum est, ilineranlibus aatera- 

 iugralum, uaviganlibus vero peiiculoruni fous ubcrriinus est. Finge tibi uauCain ia 

 ingressu freli Biitanuici hyemali tempore per tolias hebdomadis spalium sole meri- 

 diano deslitui ; finge iiovilunium accideie , deniqiie aestimaüonem tempeslate pertur- 

 Latam esse ; num miraberis , iu scopulos eum iiicidere , quos immenso spalio a se distare 

 putet? imo in extremis bujus itineris periculis mirum potius , quin salvus evadat. 

 Iccirco in nautarum usum bae methodi propositae sunt, ut primum , ubi meridiana 

 deficeret, bis tamquam -yicariis uterenlur, tum vero babeient etiam, quo meridia- 

 iiam omni tempore tentare possent atqne corrigere. Cum enim raro eveniat, ut 

 per totum diem solis lumen nobis eripialur, veroslmile est, observationes , qnas 

 ■postulemus , inslitui posse, imo plerumqiie saepius repeti. Anlea quidem , ob instru- 

 mentorum pravitatem magis eliam fortasse, quam ob iuscitlam calculi , bae metbodi 

 raro in usum adliibitae sunt; sed inde a medio seculo XVIII in dies frequentius ia- 

 slitutae. Imo vero bodie , praeterquam quod terra saepius usurpantur , apud nau- 

 tas usu receptum est, ut, elismsi coeli serenitas notaque regionis atbmosphaera 

 meridianas observationes spondere videatur , mane tarnen aliquot altltudinum obser- 

 valioues iustiluantur , inde lalitudo deünialur, atque baec meridiei tempore, ubl 

 j'alio subducatur, cum meridiana comparelur. 



Jam igitur barum methodorum iudoles nobis pauIo accuratius erit indaganda. Di- 



ximus , illud in ils praesertim magni faciendum esse, quod tempus ad libitum eligi 



atque ubivis observationes inslitui possint. Et \erum id sane , modo ne urgeas illud 



ubifis, Neq«€ enim existimandum, omnino nibil interessc , quo tempore sit obser- 



lum. Imo aliud tempus alio multo aplius est. Verissime Ci, i'an Sivinden in ar- 



gumento simili : « Si rem " inquit « ibeoretice contemplaris , omnes observationes, 



«modo vitiis careant, per se aeque bonae sunt, omne tempus aeque commodum. 



ft Sed in praxi aliter sese res babet. Sunt enim tempora quaedam, a quibus, licet 



« eandem curam, quam alias, in observationibus adliibueris, meliorem tarnen even- 



« tum exspeetare possis." (*) Cujus sei causa est, quod, cum in observaiionibus 



semper aliquod vitium insit , illud modo majorem, modo minorem vim in quaesitum 



tabeat. Itaque pleni sunt libri praeceptorum, quibus doceamur, quo tampore quae- 



qne metbodus inslituenda sit : imO limites interdum adeo contrabuntur, ut ipsum 



illud, qao maxime bae meltodi commendentur , temporis dilectus , intereat, certe 



Lac in re parum libeitatis superesse -videalur. r- Sed tarnen, cum argumentum sit 



(_•) VerhandfUns over de Lengte, ui^. y. j4?i 



