84 rTERiunr regneri fockens 



T;itione mnriilis quadrans exliibcat. Nain qiiod apud astronomos ubicuie lavaluit, ot 

 e pl irimis Intltudinis deterininatioiiibus mediam cligeieiil (et luijiis a singulls üif- 

 ferenliä eventus veritatem metiieutur ) : id \nc in uiiaquaque laliLii<liiie locuni ha- 

 bet, quoiiiam altitudo, unde Laee latitiido ducta est, taniquam media e plnricDis 

 ceiiseiida est. Ilaque quae sunt meridianae metliodi virtutes , hae omnes, exceplä 

 siraplicitatc , in circunimevidlana manent; unica vitii opportunitas , quam io illa 

 adesse ostendimus, altitudinis observandae , ea liic aut oinnino sublata aut certe pa- 

 lum metuenda est. lUud etiam observari mei-etur, lianc methodum, tametsi satis 

 angustis limitibus circumscriptam, meridianä multo liberiorem esse atque saepius adeo 

 accidei'e, ut , ubi illa nubibns impediatur , tarnen haec institui possit, cujus rei in- 

 diariis asti-onomoruin interdum exeinpla occurriint. — Ceterum etiatnsi maxime istius- 

 modi series altitudiuum observari soleant, de quibus liucusquc vidimus, tarnen qui- 

 cumque Bordae circuli loco sextantem vel alrud quodpiam instrumentum habenty hl 

 cum fructu possunt illas instituere metliodos , quas supra (§§. 7,8,9) exposuimus, ia 

 (juibus hoc praecipuum est censendum , quod culminalionis tempus ex ipsis observa- 

 tioiiibus invcniri queat. Nautis illae maximopere coramendantur a Gl. Littrow ^ 

 quibus si persuaserif. , admodum mirabor. Kam etsi calculus satis facilis sit, i,-no 

 §.9. ad arithmethicae vulgaris operationes totus referatur, tarnen, ubi tarn prope 

 nieridiem Ires solis alütudines et lemporis inlervalla observanda siut, vcreor , ne sola 

 cbservatio mei'idiana , quae i.nmane quanto facilior est, pms aequo nautae arrideat. 

 Dicet enim et fortasse non injuria: « extraraeridianae observationis ulilitatem istbtc 

 « frustra quaero. Viginti enim temporis minutis adstringor. Rigor autem iste, in quo 

 « tu tautopere te jactas, mihi supervacaneus atque iuutilis est. Quod non opus est, 

 « asse carum est." Gut quod respondeam, invenio nihil. IMulto autem magis astro- 

 uomis has melhudos commendamus , qui terra sextantis ope latitudinem investigare 

 cupiant. Imo his nescio an alia magis apta methodus iiidicari pnsslr. — De observa- 

 tionibus azimuthi circumnieridianis iianca sunt , quae monita vellm. Primum in- 

 telligitur, a nautis illas insiitui non posse. Sed terra quoqwe plura mihi incomtnoda 

 habere videntur, quorum maximum est in ipjtrumento, quod tale sciücet esse de- 

 beat, ut differentlam azimuthorum acciirate metiri possis. Interim hujus generis 

 circuli- haiidquaquam Omnibus in promptu sunt; contra horologium unicuique astro - 

 nomo ad raauum esse solet. Itaque hujusmodi observationes haudquaquam adliuc 

 a plurimisr institutas esse reperio : sed itlud divinare ausim , fore , ut methodus ilk, 

 quae azimuthi loco tempore utatur, magis magisque ab omnihus usurpetur, haec 

 autem , illi impar, serius ocuis succumbat , h. e. in oblivionem abeat. 



Restat, ut exemplis formularum usum ostendamus. Itaque calculo inveni, d. i3 

 m. sept. a. 1829 Leidae solem Veras has a vertice distantias habuisse: 



an- 



