RESPONSIO AD QUAESTIONEM PIIYSIGAM. 27 



4. Fila proprie sicdic/a, quae una tantum flirectioue adhiberi possunt, quslia et 

 In primis inveniuntur hygrometris et ia recentissimis maximeque celebratis ; ita ta- 

 rnen, ut antea quidem in usu essent (ila congeininata sive duplicaria, qualia sunt restes 

 et fnnes e cannabi texti, postea vero simplicia, quo pertinent fila ex intestinis bom- 

 bjcis sei-icei parata, quae Casbois primum adbibuit, emendavit dein Casale.t (1). 

 Porro capillus humanus, uiiguine suo per praeviam coclionem cum solutione subcarLo- 

 uatis sodae pvivatus, quo celebralissimum suum bygromelrnm paravit de Saussure, 

 qui ejus dilatationem = ^j^ ponit. Tandem sericum rüde (ßls de cocon), quod Far- 

 rot (2) ac dein Babinet adbibuere. 



§• 00. 



De diversis indicum speclehus, 



Jam diversae notis sunt materies , validis instruetae viribus hygroscopicis et sie 

 Tolumine aucto causae mutaiionem indicantes. Quum vero harum substantlarum va- 

 riationes feie minoris sint qiianlitatis , quam ut per se satis accurate observari pos- 

 sint ac mensurae subjici , oportet apparatus adjiciatur, quo et ipsa mutatio accurate 

 indicetur, et, si opus est, augeatur. — Jam igitur videndum est, quasnam machinas 

 Lunc in usum verterint pbysici, Prouti aulem in ipsa materiarum diversitate exponenda 

 triplicem divisionem assumpsimus , desumtam iliam a materiae forma, quae effectus 

 rationem determinat, ita et triplex erit eum indicandi ratio. Vel enim effectus illi erunt 

 conspicuiin materiae contorsione, vel in capacitate mutata, vel in una tantxim dimensione 

 alterata. Hinc sponte sequitur , iudicem esse revolubilem, tubulatum, aut vectiarium, 



%> 5i. 



De indice revolubiü. 



In substantiis contortis finis alter puncto fixe ligatur , alteri autem index s. acu- 

 leus apponitur , qui in piano vertitur ipsi substantiae verti<:ali. Circulum ergo de- 

 scribet, in quo si determinatae sumantur partes, gradus v. c. ipsius circuli , opti-- 

 Bie indicabitur materiae mutatio. Tali igitur apparatu usi sunt , quos enumeravi §. 27. 

 pbysici. Praeterea Täuber aliique filum solutum indici appenderunt , quod , ipsam 

 substaniiam circumeundo, numerum indicabat revolutionum ; quem in tinem alii alia 

 invenerunt artiücia, quae tarnen omnia minoris sunt momenti. Ultima fere, quae 



pa- 



(i) nozier, obs. sur la Pliys. elc. Juillet 1786, pagj 349; 

 (e) Theoret. Physik 11. 420. 



D 3 



