52 



ALEXANDRI CVROLI GUILIEL:\II SUERMA.N 



Prima series lluens aqiiae evapovatae ex tubo tliermometiico , altera graelus liygro- 

 metri, terlia denir£ue liorum diflerenüas, i.e. liumiditalis progiessloaem indicat ( i ). 

 In altero experlmento interna tubi diameter erat i| lin. , in altcro 5. 



Quaecunque autem ex suis experimentis duiit, ut vapoi'is quanlilatem couipararet 

 cum lijgrometri gradu , huc redeunt : 



1. Pro utroque experimento curvam delineavit (Tab. III), in qua axis abscissarum in 

 6 partes aequales dividit, indicantes illas sex evaporatlonis lincas. Ordiuatae, juxta 

 mensuram quandam sumtae, gradus, ab indice hygrometri percursos , denotant; quae 

 curva quum concava sit ad abscissarum axin, palet, retardescere hygrometri pro- 

 gressum , licet augeatur etiamnunc eadem ralione humiditas. Quum vero areae , 

 quae evaporantur in duobus illis tubis essent ad sc iuvicem = 7:1, sequitur or- 

 dinatas utriusque curvae fere eandem banc servare debere proportionem, quod ta- 

 rnen experieutiae non bene respondet. Verosimile autem est, iu primo expenmento 

 plus aquae adbaesisse vitro, quum secundo diutius duraverit. Praeterea, ob inertJam 

 hygrometri ad parvas aquae quantitates , posteriori experimento major quam priori 

 üdes est tribuenda. 



2. Deteriuinavit aquae quantitatem aere contentam ex quavis linea evaporata. 

 Cognitis seil, vasorum capacitalibus et aeris ac aquae pondere invenit : 



1> unam lineam augere pondiis pedis cubici aeris per 5yj gr. 



2. sex ergo lineis evaporatis, i. e. aere perquam humido, pondus per 542 gr. au- 

 geri, ideoque hunc aei-em esse ad siccum = 20: i3. 



3- in hygroraetro ita confecto, ut ejus iudex ab extreraa siccitate ad maximum 

 humiditatis totam circuli peripheriam percurrat, singulos gx'adus respoudere 

 I gr. aquae. 



JDe fundamento experinientorum cel. de Saussure. 



Prouti Lamhert evaporationis examine tenebalur , quum hygrometri incessam cum 

 vaporis quanlitate compararet , ita inilio Saussurii erat proiiusitum, ut imperfeclis 

 adhuc hygrometris novum substitueret, quod sensilitate sua , constantia ac compara- 

 bilitate prae Omnibus reliquis se commendaret. Quum vero hujus instrumenti natu« 

 ram interius exploraret, caloris aliarumque causarum in illud observabat actiouem , 

 quibus demum examinatis eo pervenit, ut bygrometriae exstrueret aedificium. 



Ex variis ergo experimentis concludit, hygrometri gradum dependere a vario ca- 

 lore, vaporis quantitate et densitate aeris. Hinc autem scquebatur, Las quatuor res 



es- 



( I ) Lamberts Hvgromelrie §. 53 et 53. 



