52 ALEXANDRI CAROLI GUILIELMI SUERMA.N 



ex disputatis conelusionem faciamus de optima materie, patebit, capilliun elixuin et 

 substantias vegetales, quae lortjuendo efTectutn produnt, praestare seiisilitate, ba- 

 laenae barbara progressionis simplicitate, eandeui materiem necnon capillum compa- 

 rabilitate, nullain vei-o itninulabilitate, qua tarnen in causa reliquis maleriebus prae- 

 fereada sunt chordae, capilli, sericum et balaeua» 



§. 52. 



DijudicaCio variarum indicandi railonum, 



Diximus, qnartam hygrometri conditionem esse exlensionem satis amplam, q^a» 

 cum obtineatur inprimis per indicem, jam Judicium erit ferendunx de vaiia indi?- 

 candi ratione. Singulas ergo hujus classes percurramus. 



Quo simplicior index, eo quoque, ceteris paribus, erit melier. In apparatum ergo 

 revolubilem nihil est animadvertendum, nisi ipsa , cui iutorquendi modus exponitur, 

 difficultas. 



Meihodus autem altera , qua mercurius indicat capacitatis immutationem , per se 

 errores inducit, non eviiandos. 



1. Hydrargyrnm enim purum in apparatu adesse non potest , quippe cui semper 

 aeris ac vaporis parliciilae inliaerebunt. Methodiis seil., qua omnis aer ex tbermo- 

 metro expellitur, hydrargyrum. ad ebullitionem perduceado, ob bulbum hjgrosco" 

 picum, htc applicari nequit. 



2. Praelerea , quum vasis parietes satis tenues esse debeant, nt fiant sensiles , me- 

 tus est, ne vi mercurii premente nimis distrahantur fibrae et sie mutatae materiei 

 turbetur indicatio> 



Quoad tertiam metliodiim , recentior pbysica aegrius indfces admittit, qui per 

 trochleara , aut vectem, aiiave ratioue efl'ectus minutos majori scala referant. Quami- 

 ■yis enim bac in causa egregie se babea-t theoria , possitque mechauices regulis fa— 

 cillime ex indicatione computari vera substantiae mutatio, praciice tarnen tantis la- 

 boibt difficultatibus , ut perfectum bac in causa' instrumentum prorsus non fabi-efiew 

 possit. Fiictio enim partium minui potest , non vero toUi ; neque eiiam evitari exi» 

 gua centri troelilearum oscillatio , qirae omnia de sensilitate instrumenti atque eon- 

 stanlia indicationis detrabunt. Erit quidem errorum fons eo minor, quo simplicior 

 est macbinae fabrica , et bac in causa vix liygrometra antiquoruni', rotis instructa 

 ■et pancraliis , cum elegant! Gl. de Saussure vel de Luc apparatu comparari pos- 

 sunt. Veruntamen et bi frictionis ac oscillationi» Titiis non omniao sunt immunes, 

 ideoque laudandus est B abinet , qui, immediate filorum dilatationem observans, in 

 micrometro scalae divisionem accuratisslmam inveniret , ac per microscopium effectum 

 augeret, plurimis. erro£um fontibus missis. Ea enim e^t utriusque hujus instrumenti 



per- 



