RESPONSIO AD QUAESTIONEM PHYSICAM. 7» 



3. de theoriis et formulis psychrometricis. ' 



4. de tbermohygrometris et psychrometris inter se collatis. 



§• 71. 



De origine Thermoliygrometriae, 



Hac 5 ea collegimns experimenta, qnae tenderent quidem ad vaporis ex aere con- 

 densatiouera in usum liygrometricum convertendam, nondum vero aplum apparatum 

 hunc in iinem monstrarent , ita ut straverint modo viam, quae eo duceret. 



Fuit societas del Cimento , quae prima cogitaret de vaporum ex aere praecipita- 

 tione per instrumentum perficieuda. Conum enim ferreum , apice vitreo instructum, 

 implebant aqua frigidissima. Hac ratione vapor hygrometricus in aquam conden- 

 sabatur et , sensim auctus , juxta apicem in receptaculum deslillabat. Guttularum 

 numerus, qui determinato tempore exstUlarat, bumiditatis erat mensura. Musschen- 

 broeh, in additionibus ad haec experimenta sie omnem vaporem ex magna campana 

 baurire praecipit (*). 



Siniili modo Fontana laminam vitream bene depuratam et siccam, cujus pondus 

 cognitum babebat, ad certam quandam temperaturam usque refrigerabat. Dein illam 

 aeri per determinatum tempus exponebat. Incremeutum ponderis mensura erat hu» 

 miditatis aeris {\). 



Hie ergo physicus arctioribus quibusdam limitibus incluserat Tagam physicorum 

 Florentinorum indicalionem. Thermohygrometriam autem vere fundavit doct. le Roy, 

 ingeniosus auctor theoriae , suo tempore celebratae, de vaporis in aere dissohitione. 

 Eo enim tetendit , ut , vase frigefacto , temperaturam observaret , qua vapor conden- 

 saretur. Seil, aquam frigidissimam, cujus explorarat temperaturam pocnlo vitreo im- 

 misit , extus perquam sicco, quo facto copiose vapor praecipitabatur. Dein vero 

 eandem aquam, ad temperaturam f gradum altiorem, in alterum poculum transtn- 

 lit. Si novo hoc gradu aeris vapor etiamnunc praecipitaretur , eadem ratione 

 aqnam per f gradum calefacere pergebat, donec tandem temperaturam deprehen- 

 dcret, supra quam uuUa amplius praecipitatio oblinebat, quae tamen minimo etiam- 

 nunc refrigerio perficiebatur. Hanc saturatlonis graduin appellabat, qui, quum 

 diverso tempore diversus esset, eoque depressior , quo aer siccior, humidilalis men- 

 suram illi praebuit (§)• 



Eandem viam ingressus est Dalton, qui eodem tempore, quo solutionis theoriam 



pes- 



(*) Tentam. Exp. nat. ed. P. van Musschenbroek t. B. ijSi. 



(t) Saggio del Keal Gabinetlo di FLreiize p ig. Conf. Muncke 1. c, p. &i5, 



(§) Alem, de l'Anad. de Paris ijSi. 



