,8 ALEXÄ.NDRI CAROLI GüILIELMI SÜERMAN" 



adeo sensile esse, ut facillime aliis rerum adjunclis, quam quidem evaporation«, 

 V. g. luce, adiciatur. Haec omnia s\ respiciamus, minima mirum videatur, quod cl» 

 Böckmßnrit ex accuratis observationibus ihermometrum differentiale tamquam hy- 

 gronietriae ineptum rejecerit ( * ). In reliquis psjchrometris hoc titulo consideran- 

 dus modo venit relalivus utriusque thermometri situs. Minus aulem recte Lüdicke 

 et Blackadder ea prope se invicem posuere. Sic enim liberi aeris lemperatura non 

 accurate indicatur. Melius ergo cl. August septo ea separavit. 



Ut jam ex dictis Judicium pronunciemus de singulis psychrometris , concludimns, 

 non admitti posse ea , qnae Leslie , Liidicie et Blachadder proposuere. Thermo- 

 metrum enim differentiale, licet simplicitate sua et sensilitate primo intuitu egregie 

 se commendare ■videatur, sitque ingeniosissime excogitatum, psych rometriae tarnen 

 haud convenit, quippe imperfectum , idemque fallax. Quoad psychrometra eil. Ld~ 

 dicke et Blackadder: illud quidem nulli fere condiiionum, quas exhibuimus, res- 

 pondet; hoc ■vero et incertum est, quum spirilus vini loco mercurii temperaturam 

 indicet, et artificiis ita oneratum , ut vix quid utile praeslare possit. Unice ergo restat 

 psychrometrum c\. August , quod jure merito hoc noraine dicatur. Et enim sim- 

 plicitate sua, et, maxime si ab exp. Greiner conficiatur, subtili et accurata fabrica 

 ita se commendat, ut nihil melius scopo satisfaciat. 



§. 92. 



De Theoria calorici latentis , psycJirometriae appUcatcu 



Esaminandae veniunt theoriae formulaeque, ex calorico latenti derivatae. Ante vero 

 quam illa speciatim indagamus, generatim inquirendum videtur in ipsa , quibus in- 

 nituntur, principia. Eadem enim sunt ea , quae primus Leslie , dein in aere sicco 

 Gay-Lussac , tandem in humido Ivory et jfugust amplexos esse vidimus. 



^(equaquam Vero dubitamus ilJis principiis omnem conaedere fidem , quae proba- 

 bili theoriae physicae competit. Non solum enim nullis repugnant factis, verum eliam 

 ita quadrant recenliorum doctrinae de calorico latenti et libero, ut hujus auctorita» 

 tem et ipsa sibi vindicent. Nisi ergo nova quondam innotescant facta, quae, illaia 

 doctrinam subvertentia, aliam noslro argumento lucem affundant, constare videtur de 

 ipsis principiis. Impriniis autem ea laudanda sunt, quod, uti egregie jam mcwuil 

 LesHe,, nullam admittant hypothesin, nisi quam ipsa Physica agnovit , si forte unam 

 excipias, eamque ita simpücem , ut vix in dubium vocari poisit : seil., eodem momento 



(•) Gilb. Ann. XV. 3i5. 



vürrvrtM. ( • ) 



