RESPONS.IO AD QUAESTIONEM CHEMICAM. „ 



§. 5. 



ANALTSEOS INSTITTTIO. 



Aqua quam exploravimus erat ex Älari Septentrionali , in freto Nostratibus 

 Het nieuwe Diep, ad aliquod a litore intervallum, nee de summo hausta. Re- 

 cens ad nos allata odore carebat prorsus: sapor erat salsus, non sine aliqua amari» 

 tudine ; haud tarnen illa notabilis erat : pprro aqua limpida erat et coloris expers , 

 nisi quod flocculos haberet albidos : colata vero limpidissima ; densitas aquae erat 

 1022, temperaturä graduum ii Reaum. Computavimus itaque massam salinam in 

 aquis reperiundam , secundum formulam Kirwannianam ita: 1022 — looo X 1 • 4 =: 5o . 8: 

 verosimile Line fiebat fore, ut 1000 kilogrammata aquae baLerent 5o''''°S' , 8 salium; 

 haberet ergo unumquodque kilogramma o'''l°s- . o5o8 massae salinae. Sed hacce 

 formula non sie temere fidentes , tria kilogrammata ad siccitatem evaporavimus et 

 massae post extalationem residuae pondus erat o^^°S- . 0895, quod est pro quovis 

 kilogrammate o''i'°s«, 02983: erat itaque massae salinae pondus pars -^ ponderis 

 aqriarum, quod comparatum cum specifica densitate aquarum ex aliis maribus,exi- 

 guum esse jure censeatur : non tamen est, ut de experimento dubitem: accurate enim 

 illud , per varia areometra instiiui ; nee aqua , Laud procul a litore , ad vicum ier 

 Heide hausta majorem Ka^«'^'>» J«>r..^.■.~«=~. «n<io j«,.a onn^l.irlsi-e mlKi vidcoi-, aquas 

 prope litus minus esse salsas quam in medio mari. 



Post exploratas physicas aquarum notas ad monstrandas chemicas processimus, 

 Aquae colatae copiam aliquam , cum simili aquae calcis copia agitavimus ; sta- 

 tim aquae fiebant prorsus lacteae, et post aliquam moram praecipites dabantur nu- 

 beculae molles, carbonate calcis, ut videbatur, constantes. Attamen ut certi esse- 

 mus praeceps latum sal natum ,esse e dissolutione carbonatis cujusdam , juon e 

 dissoluto sulphate sodae , per adfinitatem acidi sulphurici cum calce, ^a'is Glauberi 

 solutionem in lagena clausa cum aqua calcis concussimus ; cum nulla oriretur turba, 

 conclusimus materiem praecipitem non esse e dissoluto sulphate sodae natam. Adfu- 

 dimus ergo materiae praecipiti collectae acidum nitricum, quo facto illa solvebatur, 

 quod indicio erat adesse magnesiam aut caicem et effervescebat , quod indicio erat 

 adesse, quod quaesivimusi 



\Aciilum Carbonicum, 

 Attamen quum operae pretium viderelur novisse an acidum illud. liberum, esset, nee ne, 

 chartam infuso lacmus tinctam , per solides dies , aqua maris inbutam reliquimus : 

 quo facto appaiuit acidum nisi omne, pro maxima certe parte, esse ligatum. Jam 

 simili aquarum copiae inslillavimus aquam barytae : nascehatur materies praeceps 

 nivea, staiim fundum petens; sie licuit adesse; 



B 2 A- 



