52 GERARDI ARNOLDI NICOLAI ALLEBE 



cet ad cei'lain spissitudiuem ciccocta, ciibi nasciintur frequentcs, minuti , piimo II- 



quori innatantes, deinde vero crescentcs, sensim sensimque funduni petentcs : lunc 



alii aliorum lateribus adponuntui' et adhaerent , quo facto inassa illa crystallina, aliis 



eliam cubis piioiibus juxla positis, roagis magisque subsidet : Line fiunt pjramides , 



i-egulares, magnae , quadiangulares , intus concavae , trapeziformes, semipelliicidae. 



Caeterae salis marini notae hae polissinium esse censentur : denlibus coiitiimin sal 



strepitum edit : carulet et in aere persistit (impurum haud uitet, et bumescit in 



aere). Saporem habet vere salsum : caeterorum omnium saliuai typus haberi solel : 



estque sal eminentiori sensu. Crystalli quae solita aeris temperatura üunt, aqua 



crystallina carent : frigore vero factae omuino aquain crystallinam. habent, et tunc 



formam adsciscunt paullo a vulgari crystalloi'um forma diversam ; quod auteni sal igne 



crepitet, bujus rei in causa haud aqua crystallina est, sed aqua lixivae , quam ci'y- 



stalli semper admistam habent. Qiiot pai'übus aquae el fvigidae et calldae solvatur, 



nondutn accurate coustat. Gl. Bergmannus (i) deCnIvIt 2l| partes aquae, 60° 



Fabr., uuam salis parteui solvere : Idem vero praestare 2~ partes aquae ferventis, 



Gay Lussacius (2) invenit 100 partes gelidae solvere 55, 8 partes salis s fevvidae 



contra 4o, 5: nuper vero Fuchsins (3^, denuo hac de re inslituiis experimentis 



opinabatur sal aequali tani gelidae quam für\idae parte solvl : idem quoqiie auctor 



sfc credere fassus est, Gay Lussacium usunz esse in experimentis sale non che- 



mice pi\ro, et hinc esse in errorem inductum, quoniam generosa Muriatis Magnesiae 



solutio cum gclida salis solutlone commista , illam pro parte crystallos fiugere cogit. 



Caeterum Murias Sodae spiritu vini diluto, nou vero generoso solvitur. 



Sal ita purum, ad chemica licet experimeuta valeat , ad usum domeoticum et im- 

 pvimis ad condiendos pisces carnesqiie inepliiis habetur: et jure quidem ita: vis 

 enim a^tlseptlca magna pro parte a Muriate Mjgnesiae ( Chlorureto Magnesli) pen- 

 det. Quum oiitem salis nostri in vita domestica usus, adeo magnus sit et frequens, 

 ut vix illo carere posse videanmr, quid mirum si artificla varia excogitata fuerint 

 q\ilbus illud facilius posb'it et majore copia ex aquis mariuis extrahi? 



Omnia baec artlGcia recensero et rite expllcare , opus foret, quod scriptiobis 

 nostrae terminos excederet. Argumentum igitur ne muneri defuisse arguamur , obiter 

 tangemus. Primum monendum venit, sal quod in usum quotidianum adbibemus 

 1°. aut ex aquis salinis fontium colligi : 2°. aut esse fossile, petrosum ; 5°. aut ma- 

 rinuin. De priore salis genere, quippe ad nostrum argumentum haud pertinenle^ 

 non disputamus. De sale fossili vulgo Petrae,sive Gemmae quod audit, hoc tantum 



(i) Ojnisc. Ch et Phjs. 

 (2) Trailii de Chtinie 

 (3J Kastn. Arch. pag, 407, 



