COMMENTATIO ad QU A.ESTIONE JI LIT ER A RI AM. 45 



■ ■ Höc loco igitur de mevitis Huydecoperi in patriae lilstöriam quaedam sunt 

 dicenda. Cum me ad hanc commentationis partem accingerem , illam fore parteni 

 levissimam putabatn: quot Huydecoperi erant annotatioues, tot mihi monumea- 

 ta esse videbantur ingenü ipsius acutissimi ; vis tarnen Klaitii historiam inspexe- 

 ram criticam , et nihil difGcilius ! nihil incommodius ! Propositum erat Huydeco- 

 perum presse sequi, et quam lucem singulorum Comitum rebus attulisset, deiuceps 

 ostendere : cum autem primo adspectu speclosissima, ut veritati prorsus contraria 

 essent rejicienda, minus apta baec tractandi ratio videbatur. Quid enim de tot 

 principibus dixissem , cum in notatu dignissimis iliorum gestis , yir doctns haeserit , 

 vel de ilHs dubitaverit ? Aliam igitur viam ingressus sum , et paucis inquirara, an 

 jure Loonium, Wa ge n a r iu m q ue reprelienderit ; quibus in rebus ab ipso Sto- 

 kio aberraverit; et suo loco, non prorsus ipsius annotationes meritis caruere, 

 ostendam. 



I. Si attente Huydecoperi annotationes bistOricas legimus , magna admiratione 

 tenemur, cum vidimus , quanlani habuerit scientiam et quam late patentem Cogni- 

 tionen! rerum in patria nostra et inter alios populos gestarum : sagacitatem mira- 

 Jnur, qua omnia perscrutatus est et invcstigavit : stupcmus, cum Yideamus , quam 

 xnulta altis tenebris involuta claram in lucem protuleril ; sed taedet, si illiim ipsum 

 audiamus refutantem, quae et antiquitatis et historiae et virorum eruditissimorum 

 auctoritate confirmantur, eaque negantem , quae tarn certis rerum et scriptorum 

 monumentis nitunlur. Et dolendum, virum doctissimum, ratione minus honesta, 

 rerum perilissimos (i), ut Loonium, deiisisse eosque ludibrio habuisse. Hoc non 

 tulit eruditissimus Kluitius(2): « Quot novos , inquit, in genuinam liistoriani 

 « errores induxerit , non est, quod dicam ; ferendus autem esset, nisi tarn acer- 

 « bis ac contumellosis verhis in Patriae nostrae historiae scriptorem elegan- 

 « tissimum, etsi suis naevis , ut omnes sumus homines , haud carenlem , Gerar- 

 «dum van Leon invectus fuisset , eum uhique perstringens nee eo magis 

 «. meliora docens : sed contra a Loonio hene dicta castigans ac depravans. 

 Jam supra de Loonii scriptis aliquid nionuimus , et debita meritis testimonia , a 

 Kluitio data, Talent ad iliorum pretium augendum: v. fait enim, inquit, Loo- 

 « nius, qui utcunque prae nimid , quam solus susiinuit , rerum, mole , in muüis 



« haud 



( I ) Praeter Loonium etlam le Longium et Alling! um ut Tom. I. pag. 66. et Alkenia Jitim 

 passim , de quo inter aUa in Lib. I, 1277. dixil: « Men zou somtijils moßen twijjp:lcn , o/"Alkemade 

 « niet eene belofie gedaan hadt , om zjne leezers spoor bijiter te maakcn ; noemende /der tclkem , (Vi 

 K zijne verklaaringen verkeerde persoonen. Doch 't gdijkt meer naar droomers werk." 



{ 1 ) Hist. Crit. Part. I- Tom. I. pag. 56. 



F 5 



