REDEVOERING. 7 



geest te verddoyen. Deze geest nu heersclit ruimschoots in onze Dichters 

 en Prozaschrrjvers. Wij behoevea niet tot maerlant en de dertiende eeuw 

 op te klimmen, toen althans godsdienstige vormen algemeen waren 5 in de 

 zestiende , toen onze letterkunde zieh aan bastaardtaal en wansmaak overgaf, 

 in de zeventiende , te midden van den grootsten luister des Vadcrlands, vin- 

 den wij dien geest weder. Hierin ontmoeten zieh , hoe verdeeld door ver- 

 scliil van geloofsbelijdenis , alle Dichters , hetzij roomsch of onroorasch. 

 Wanneer spiegei, alleen in God vrolijk en vergenoegd tracht te leven^ 

 wanneer de groot in zijnen kerker de waarheid des Christendoms in Ne- 

 derlandsche verzen betoogt, zoo put vondei. de stof van sommige zijner 

 schoonste tooneelstukken uit den Bijbel ; hij dicht den verheven' lierzang aan 

 God in den Lucifer, en brengt de leer van 7;ijn kerkgenootschap omtrent 

 eene der christelijke plegtigheden in verzen ; men ziet dat 's mans geheele 

 ziel , zelfs in die gewrocliten , welke als dichtstukken minder in aanmerking 

 komen , vervuld is van veiteven godsdienstig gevoel, Hoe zeer ook de zoet- 

 vloeijende cats van den stouten mededinger van miltön, den zanger van 

 GUSBRECHT en JEPHTA mogc vcrschillen ; in Godsdienstigen geest, die alle 

 zijne werken bezielt, geeft hij hem niets toe, en de geschriften van zijnen 

 ouderdom zijn als 't wäre uitstortingen van lof aan den Alzegenaar, die hem 

 van kindsbeen af tot aan de grijsheid behoed en beschermd heeft. Hoe het 

 hart van huygens voor den God zijner vaderen klopte, welk lezer van 

 zijn bijschrift op het gewezene Raadhuis dezer Stad zal dit vragen? Heeft 

 niet het godsdienstige hart van velen zieh twee eeuwen lang aan de stich- 

 telijke rijmen van kamphuizen, dien edelen lijder en zanger, gelaafd? 

 DE DECKER cn voLLENHovE bczingcn om strijd in verhevene liederen het 

 lijden van den Verlosser der Wereld; brandt's toonen zijn voor het raee- 

 rendeel, die van lttiken in zijne laatste jaren iiitaluriend, aan de gods- 

 dienst geheiligd. En toen in het laatst der zeventiende en het begin der 

 achttiende eeuW , de navolging der Franschen onze letterkunde ontzenuwde, 

 toen bleef toch nog de godsdienst de zwakke toonen onzer dichters bezie- 

 len en somtijds verheilen ; en die klanken vonden een' weergalm in het hart 

 der Nederlanders. Hoogvliet's Abraham werd het lievelingsboek van 

 alle klassen van lezersj levensbeschrijvingen van Bijbelhelden veimeriigvul- 



